Işığın tılsımı from BTV on Vimeo.
8 Eylül 2009 Salı
3 Eylül 2009 Perşembe
Devrimci güçler hesap soruyor!
Özgür Tiyatro da katılıyor!Emperyalizme, faşizme, darbelere, gericiliğe, şovenizme karşı mücadelede;
29.yılını 30.yıla bağlayan 12 Eylül Faşizmine,
hala süren karanlığa ve zulme karşı
gerçekleşecek etkinliklerimiz 10 haziran 1981’de
Gaziantep Kapalı Cezaevi’nde
İdam edilen ve hala mezar yeri bilinmeyen
Veysel GÜNEY’in şahsında kaybettiğimiz bütün devrimcilerin anısına adanmıştır.
Ape Musa ANTER; 20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Gerekçe
12 Eylül 1980 faşizmini, emperyalizmi, darbeleri, gericiliği, şovenizmi protesto ekseninde Ankara’da gerçekleşecek 29.yıl etkinliklerimiz, bütün darbecilerle, darbe rejiminin siyaseti, hukuku, kültürü, ideolojisiyle her düzeyde hesaplaşılmasına dair bir çaba sergilerken, bu köhnemiş, halklarımıza karşı suçlu, kirli, kanlı rejimin devamı olan siyasal iktidarla hesaplaşmayı da önüne koymaktadır.
Bu çaba, darbecilerin ve oluşturdukları suç örgütlerinin; kontrgerillanın, çıkar çetelerinin, her türden kirli savaş yöntemlerini kuşanan eli kanlı tetikçilerin yaptıkları her şey için emekçi halklarımıza hesap vermesini sağlamaya yöneliktir.
Bu çaba, demokrasi mücadelesinin önündeki en büyük engellerden biri olan 1982 Darbe Anayasası’nın lağvedilmesini ve toplumun kendi geçmişiyle yüzleşmesini, kendisiyle hesaplaşmasını, hakikatlerin ortaya çıkarılmasını gerçekleştirmeyi amaçlar. Bir yandan da, faşist darbecilerin oluşturdukları suç örgütlerinin yargılanmasını önleyen Anayasanın geçici 15.maddesinin kaldırılmasını, suçluların hesap vermesini sağlamayı amaçlar.
Bu anlamda, 29.yıl etkinliklerimiz tarihsel uzlaşma değil, tarihsel hesaplaşmanın ana eksenlerinden biri olmayı hedefler.
*****
Geçtiğimiz günlerde egemenlerin değişik iktidar odaklarınca gündeme getirilen Anayasanın Geçici 15.madde tartışmaları göstermiştir ki, mevcut iktidar ve statükocu muhalefet partileri, darbelere, darbelerce oluşturulan siyasal sisteme karşı gizlenemez bir yakınlık içindeler. Hatta darbe düzenini özümseyerek, kanıksayıp kabullenerek, hegemonya araçlarıyla da topluma kabullendirerek, darbeyle oluşturulan statükonun devam etmesini sağlayan en önemli dişliler haline gelmişlerdir.
İşte bu yüzden, emperyalizmin yeni sömürü politikalarının ana eksenleri olan 24 Ocak 1980 kararları ve 12 Eylül Askeri darbesi üzerine kurulan bugünkü darbe düzeninin kökü derinlere uzanan bu yapılanmaları, kendilerinin de varoluş gerekçesi sayılan bu sistemin karşısına dikilemezler. Yer altı yer üstü yapılarıyla, derin devleti, kontrgerillasıyla, cemaatiyle, tarikatıyla; Susurluk, Şemdinli, Ergenekon çeteleriyle, faili meçhuller, suikastlar, yok etmelerle, toplu mezarlar, Botaş’ın ölüm kuyularıyla kendini var eden bu sistem bütün derinliğiyle sürerken, muhaliflerini yutmaya alışmış bu anti demokratik yapıya ve sürdürücülerine, tescilli statükoya zalimi korumaktan ve alkışlamaktan başka rol düşmüyor. ‘Kendine Müslüman ve demokrat’ olan bu yapılanmaların yeri darbe rejiminin koyu karanlığıdır. Onlar daima halkın ve devrimcilerin çıkarlarının karşısındadırlar.
*****
Emekçi halklarımızın geleceğini elinden alan ve egemenlerin doğrudan çıkar sözcülüğüne soyunan AKP, bırakalım demokrasi mücadelesi vermesini, siyasi ve dinci gericilik temelinde egemen güçlerin kendi iktidarını perçinleyen planlarını, emperyalizmin gözetiminde ve denetiminde adım adım uyguluyor.
Daha özelde ise, sürüp giden 12 Eylül karanlığının bir uzantısı ve devamı olan Ergenekon süreci bir kez daha göstermiştir ki, amaç darbecilerle hesaplaşmak değildir. AKP kendi varlık nedeni olan 12 Eylül hukuku ile ülkeyi yönetmeye devam ederken Ergenekon operasyonuyla birlikte darbe karşıtı sayılabileceğini sanmamızı istiyor. Kimseyi kandıramaz.
AKP, zorla toplumsal meşruiyet kazandırılmış darbeci gelenekle; diğer adıyla oluşturulmuş kanlı şoven militarist statükoyla hesaplaşmak için halkımız adına hesap sormaya niyetlenen bir “demokrat siyasi iktidar” değildir. Tersine, kendisi de bir darbe ürünü olan AKP’nin küresel kriz ortamında halka karşı uyguladığı IMF patentli yoksullaştırma politikaları, emekçilere ve diğer çalışan kesimlere yönelik hak gaspları, toplumsal muhalefetin ve demokratik mücadelenin önünü kesmek için çıkardığı yeni baskı yasaları emperyalistlere ve işbirlikçi egemenlere karşı görevini nasıl cansiperane yerine getirdiğinin kanıtlarıdır.
Diğer taraftan AKP, emperyalizmin Orta-Doğu’ya yönelik askeri müdahalelerini desteklemenin yanı sıra, içerde de Kürtlere karşı bugüne kadar yürütülmüş inkâr ve imha politikalarının altında kalarak, çözümsüzlük sürecini aşamamıştır. Özellikle son dönemlerde Kürt Sorununun demokratik çözümü için ortaya konulan çabaların gerçekçi bir sonuç alabilmesinin en önemli koşullarından biri 12 Eylül Anayasası’nın değiştirilmesi ve Kürtlerin örgütlü güçlerinin muhatap alınmasıdır. Bu gerçeği göz ardı eden bir ‘Kürt Açılımı’nın, 12 Eylül düzeninin yeniden acımasızca sürdürüleceğini gösteren çok önemli bir işaret olacağı kesindir.
Böylesi bir siyasal iklimde bütün faturaların kendine kesileceğini bilen emek ve demokrasi güçleri, egemenler arasındaki bu ‘iktidardan kimin daha çok nemalanacağı’ hesaplaşmasında taraf olmadığı gibi, gerçek zarar gören kesimdir. Hak ve özgürlüklerini korumak için yine en büyük bedeli halklarımız ödeyecektir.
****
Geçen zaman, 12 Eylül askeri faşist mahkemelerinde ‘Biz haklıyız’ diyen devrimcileri aklamıştır. O nedenle her fırsatta darbelere karşı mücadele etmiş, büyük bedeller ödemiş, darağaçlarına çıkmış devrimcileri ve değerlerini suçlayarak, önderlerimizi karalamaya, gerçeği bir kez daha karatmaya, halklarımızı kandırmaya çalışmaktalar. Hiçbir yalan ve çarpıtma tarihsel haklılığımızı gölgeleyemez.
Bu anlamıyla, 29. yıl etkinliklerimiz emekten, demokrasiden, eşitlik, özgürlük ve halkların kardeşliğinden, gerçek barıştan, sosyalizmden yana olan kurumların, kişilerin, güçlerin, gerici siyasi iktidarın her kesimine ve her biçimine karşı tavır alanların mesajlarını en doğrudan biçimde ve en yalın haliyle vereceği bir zemine ad olacaktır. Halklarımızı etkinliklerimizi desteklemeye, alanlarda, sokaklarda, salonlarda buluşmaya çağırıyoruz.
Bu çaba, emek ve demokrasi güçlerinin alanlarda buluşup kucaklamasına, birleşik ve örgütlü mücadeleye katkı sunmaya çağrıdır. Bu çaba Türkiye’yi geçmişiyle yüzleşmeye, güzel ve aydınlık bir geleceğe, sosyalizme çağrıdır.
29. Yıl Etkinliklerini Gerçekleştirecek
Emek ve Demokrasi Güçleri:
Partiler;
DTP Ankara İl Örgütü, EHP Ankara İl Örgütü, EMEP Ankara İl Örgütü, ÖDP Ankara İl Örgütü, TKP Ankara İl Örgütü, SOSYALİST PARTİ Ankara İl Örgütü, SDP Ankara İl Örgütü,
Sendikalar - Meslek Odaları:
DİSK Ankara Bölge Temsilciliği, KESK Ankara Şubeler Platformu, TMMOB/Ankara İKK, TTB/Ankara Tabip Odası,
Türk – İş/Petrol İş Ankara Şube
Kitle Örgütleri:
Devrimci 78’liler Federasyonu, 68’liler Dayanışma Derneği, 78’liler Girişimi, Ankara Halkevleri, AKA-DER, ÇGD Ankara Şube, ÇHD Ankara Şube, Ekin Sanat Merkezi, Ezilenlerin Sosyalist Platformu, İHD Ankara Şube, Mülkiyeliler Birliği, ODAK, ODTÜ Mezunları Derneği, ÖSH Ankara Girişimi, Özgür Tiyatro, SDH-Marksist Bakış, TÜM İGD,Divriği Kültür Derneği, Ankara Düşünceye Özgürlük Girişimi
Kontrgerilla tarafından katledilen gazeteciler: Çetin Emeç / Hürriyet İstanbul 7 Mart 1990, Mehmet Sait Erten /Azadi (Denk Diyarbakır 1992) , Halit Güngen/ İkibine Doğru, Diyarbakır 18 Şubat 1992) , İzzet Kezer/ Sabah Cizre 23 Mart 1992) , Mecit Akgün/ Yeni Ülke (Nusaybin 2 Haziran 1992) , Çetin Ababay/Özgür Halk, (Batman 29 Temmuz 1992), Hatip Kapçak/Serbest (Mazıdağı 18 Kasım 1992), Namık Tarancı/ Gerçek Diyarbakır 20 Kasım 1992) , Uğur Mumcu / Cumhuriyet Ankara 24 Ocak 1993, Mehmet İhsan Karakuş (Silvan 13 Mart 1993) , Seyfettin Tepe/ Yeni politika (28 Ağustos 1995), Metin Göktepe / Evrensel İstanbul 8 Ocak 1996, Mehmet Topaloğlu / Kurtuluş Adana 1998, Ahmet Taner Kışlalı / Cumhuriyet Ankara 21 Ekim 1999 ve diğerleri…
Ankara Emek ve Demokrasi Güçleri birliğini ve eylemini canları pahasına onların bıraktığı demokrasi mücadelesinin gücünden alıyor. Anıları önünde saygıyla eğiliyoruz…
Program :
Vedat AYDIN; kontrgerilla tarafından katledildi Ergani-Maden Yolunda 7 Temmuz 1991’'de cesedi bulundu.
Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
4 Eylül 2009, saat: 10.30, Mülkiyeliler Birliği Bahçesi
Etkinlikleri tanıtan basın toplantısı ve Fotograf Sergisi
12 Eylül 1980 Askeri Faşist Darbesi’nin 29. yılı olması nedeniyle, darbelerin ve gerici iktidarların gerçek niteliğini teşhir eden bir yaklaşımla, emek ve demokrasi güçlerinin birleşik eylem ve etkinliklerinin neler olduğunun ve nasıl gerçekleşeceğinin bütüncül bilgisini basın ve kamuoyuyla paylaşmak ve programı açıklamak için basın toplantısı düzenlenecektir.
Basın toplantısına Ankara’daki emek ve demokrasi güçlerinin bütün kurumları, kişiler, aydınlarımız, halkımız davetlidir.
Mülkiyeliler Birliği’nin bahçesi etkinliklerimizi, mitingi tanıtan döviz, flama, afiş ve bildirilerle donatılacaktır.
Gerekçe metni, basın toplantısı metnidir.
*****
Fotograf Sergisi: Usanmadan, uslanmadan
Hazırlayan : Mülkiyeliler Birliği –AFSAD TGBFA
Yer : Mülkiyeliler Birliği Bahçesi
*****
5 Eylül 2009, saat: 15.30, Petrol İş Toplantı Salonu : ‘1982 Darbe Anayasası niçin kaldırılmalı,’Anayasanın Geçici 15. Maddesi kimleri, niçin koruyor?’ konulu panel -forum:
Moderatör: Öztürk Türkdoğan (İHD Genel Başkanı)
Panelistler: Selçuk Kozağaçlı(ÇHD Genel Başkanı), Hamit Geylani (DTP Milletvekili),
Uğur KAYMAZ; 21 Kasım 2004’te Mardin Kızıltepe’de kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Otuz yıldır sahip oldukları iktidar seçenekleriyle bütün düzen partileri bu maddeyi koruyarak, kaldırmayarak halka karşı bu suçu işlemeyi sürdürdüler. Şimdi de sürdürüyorlar. .
AKP ve CHP’nin geçici 15. madde üzerine pazarlık yaparak başka şeyleri koruma altına alma çabalarını bütün toplum ibretle izliyor.
Darbe anayasasının geçici 15. maddesi asla bir pazarlık unsuru gibi görülemez. 82 Darbe Anayasası’nın darbecileri, emirlerini yerine getiren suç örgütlerini koruyan, idari ve yasal tasarruflarından dolayı herhangi bir biçimde hesap vermelerini önleyen, adı geçici olduğu halde kalıcılaşan, bu nedenle de darbe düzeninin tamamını kuşatarak o hukuksuzluğa verilen anayasal güvence anlamına gelen, suçu ve suçluları anayasal koruma altına alan geçici 15.maddenin kalkmasını ya da devam etmesini bir pazarlığın sonucuna bağlamak bırakın sadece demokrat olmaya ya da demokrasi mücadelesine karşı ihaneti, halka, değerlerine, insan olmanın temel kriterlerine de ihanettir. Demokratlığın mihenk taşıdır. Hepinizin insanlık karnesinde alacağınız notu belirleyecek kadar da önemlidir.
12 Eylül Adaletinin en büyük suçüstü belgelerinden biri olan 1982 Anayasası ve Geçici 15 maddenin bütün yönleriyle ele alındığı panel, emek ve demokrasi güçlerinin genel tutumuna açıklık getirecek, demokratik bir anayasanın çerçevesi emek demokrasi mücadelesinin genel hatlarıyla belirginleşecek.
*****
5-6 Eylül 2009 Mamak’taki Emek Demokrasi güçlerince geliştirilen iki gün sürecek 12 Eylül Etkinliklerinin genel programla bağını kurmak için 2. toplantıda konu gündemleştirilecek.
Yaklaşık on örgütün içinde yer aldığı 2 gün sürecek etkinliklerde 2 panel, 1 forum, 1 Yaşayanlar anlatıyor buluşması, konser, Sinevizyon gösterimi gerçekleşecek. 12 Eylül öncesi Tuzluçayır’da muhtarlık yapan ve faşistlerce katledilen Süleyman Ayten’in anısına adanan bu etkinlikler, Süleyman Ayten adına verilen cadde üzerinde, açık hava buluşmaları olarak gerçekleşecek.
Bu yerel çabanın en önemli amaçlarından biri, bir yandan süreci ve yaşananları kendi yerelliği içinde olanca sıcaklığıyla güncelleştirmek ve emperyalizme, faşizme, gericiliğe ve darbelere karşı mücadeleyi yükseltmek, bir yandan da Ankara’daki emek ve demokrasi güçlerinin düzenlediği 12 Eylül 2009 mitingine en fazla katılımı sağlamaktır.
*****
7 Eylül 2009, saat: 12.30, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın önü:
Hrant DİNK; (15 Eylül 1954, Malatya), 19 Ocak 2007’de İstanbul’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Bilindiği gibi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na 2005 yılında 49 kurumu temsilen 73 kişinin başvurusuyla ‘Darbeci generaller ve oluşturdukları bütün suç örgütleri yargılansın’ ana temalı bir suç duyurusunda bulunmuştuk. 2007 sonuna kadar inceleme yaptıklarını ileri süren başsavcılık takipsizlik kararı vererek bu konuda yapabileceklerinin hiçbir şey olduğunu göstermişti. Ve dava 2007 yılında AİHM’e taşınmıştı.
Ergenekon çetesinin yaptıklarına kaynaklık teşkil eden ve ülkeye tarihinin en büyük karanlığını yaşatan 12 Eylül Darbecileri ve oluşturduğu suç örgütlerini görmezlikten gelen bu hukuksal yapıyı telin etmek ve gerçek yüzünü kamuoyuna bir kez daha göstermek amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın önünde bir basın açıklaması düzenlenecektir.
12 Eylül Darbecilerini yargılayamayan yargıçlara sesleneceğiz: 12 Eylüller, Susurluklar, Şemdinliler, Ergenekonlar hepsi kirli tarihin birer halkasıdır.
12 Eylülle, kontrgerillayla hesaplaşamayanlar, Ergenekon’la hesaplaşabilir mi? diye soracağız.
*****
8 Eylül 2009, saat: 18.30, Teoman Öztürk Salonu, ‘Tanıklar Konuşuyor 4’ :
Hafız Akdemir; 8 Haziran 1992 Diyarbakır’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Darbelerin ve onun devamcısı olan siyasi iktidarların yok ettiği, öldürdüğü, astığı, işkenceyle zulümle aramızdan aldığı kardeşlerimizi bugüne taşımak, onların kişiliklerini, erdemlerini, mücadeleye kattıklarını, insani duyarlılıklarını bilmek, öğrenmek, sevdiklerinin ve yakınlarının ağzından dinlemek, anılarını yaşayanların kalbinde ve ruhunda yaşatmak için böylesi bir buluşmayı gerçekleştiriyoruz. Bu yıl ‘Tanıklar Konuşuyor.’ etkinliğinin dördüncüsü yapılacak.
Bu etkinlikte yer alacak tanıklar;
—ÇHD 12 Eylül Yargılamaları konusunda 3 arkadaş 1 saatlik sunum yapacak,
—Yılmaz Yukarıgöz; idam edilen Ramazan Yukarıgöz’ün küçük kardeşi için,,
—Süleyman Kanbur; idam edilen Mehmet Kanbur’un küçük kardeşi için,
—Ercan Karataş’ın ölen kardeşi Doğan Karataş için
—Ali Asker; katledilen kardeşi Zeynel Abidin Ceylan için
—Tülay Acartürk; öldürülen kardeşi Atilla Acartürk için tanıklık yapacak.
—Suat Arabacı; 28 Ocak 1983’te idam edilen 4 devrimcinin son anlarına tanıklık eden arkadaşları olarak konuşacak,
—Necmettin Salaz; Diyarbakır Zindanı ile ilgili tanıklık edecek.
—Mühibe Koç, Cezaevinden çıktıktan sonra öldürülen kardeşi Merali Yılmaz için tanıklık yapacak,
*****
9 Eylül 2009, saat: 12.30, TBMM Çankaya Kapısı önü: ‘Anayasanın Geçici 15.maddesi kaldırılsın Darbeciler Yargılansın’ konulu basın açıklaması:
Nazım BABAOĞLU; 12 Mart 1994’te Siverek’te kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Basın açıklamamız, 1982 Anayasasının lağvedilmesini ve darbecileri koruma altına alan Geçici 15 Maddenin kaldırılmasını konu edinecek. Yeni yasama yılında bu konularda meclisin nasıl bir tutum takınacağını sorgulayacağız.
TBMM’nin önünden milletin vekili olduklarını iddia edenleri Emek demokrasi güçleri adına bir kez daha uyaracağız..Ve onlara meclisin kapısından sesleneceğiz.:
‘Halka karşı suç işlemeyi durdurun. Darbecileri korumayın, işledikleri insanlık suçlarının üzerini örtmeyin, Onların bu anayasal güvencelerle elde ettikleri imtiyazların ülkenin sade vatandaşına kan, ölüm, yok etme, devlet zulmü olarak geri döndüğünü, bunda payınız olduğunu unutmayın. Oluşturdukları bütün suç örgütlerini, çeteleri, cinayet şebekelerini açığa çıkarın. Onbinleri bulan faili meçhullerin, suikastların, kayıpların hesabını sorun. Bu ülkenin başına musallat olan bütün karanlık güçleri tasfiye edin. Kontgerillanın, emperyalist savaş örgütü Nato’nun emrinde ülkemizde faaliyet gösteren gladionun işlediği bütün insanlık suçlarından dolayı er ya da geç halklarımıza hesap vereceklerini, darbecileri anayasal güvencelerle el üstünde tutmanın halka karşı işlenen suçlardan olduğunu unutmayın.’ diyeceğiz…
*****
10 Eylül 2009, saat: 12.30, Eşref Akıncı Kışlası Önü: ‘Albay Raci Tetik Aranıyor’ başlıklı basın açıklaması:
Mustafa YALÇIN; 28 Ağustos 1980’de yapılan cezaevi operasyonunda, İlhan ERDOST;7 Kasım 1981’de Mamak Cezaevi’nde Albay Raci Tetik’in talimatıyla katledildi. Anıları önünde saygıyla eğiliyoruz…
Askeri Faşist Darbelerin işkenceci ve imhacı karakterini temsil eden, uygulanan insanlık dışı vahşetle kamuoyunda bilince çıkan, başta Mamak, Metris, Diyarbakır Askeri Cezaevleri olmak üzere diğer bütün zulüm ve vahşet yuvalarını, vahşetin sorumlularını, emir verenlerini, uygulayanları teşhir ederek bağımsız mahkemeler önünde yaptıklarının hesabını vermelerini, yargılanmalarını sağlamak amaçlı buluşma.
Bu amaçla bünyesinde Mamak Askeri Cezaevi’ni barındıran Eşref Akıncı Kışlası önünde buluşarak ‘Mamak Zindanı Müdürü Albay Raci Tetik Aranıyor!.’ başlıklı kitlesel basın açıklaması yapacağız.
*****
11 Eylül 2009, saat: 18.30, Yüksel Caddesi’nde buluşup ABD Büyükelçiliği Önüne yürüyüş:
Ferhat TEPE 8 Ağustos 1993’te Elazığ’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Beş senedir olduğu gibi bu sene de emperyalizmle darbeler arasındaki bağı bir kez daha göstermek için ABB Büyükelçiliği’ne siyah çelenk bırakacağız.
Emperyalist hegemonyanın oluşturduğu toplumsal siyasal ve tarihsel süreci konu alan basın açıklamamızda bağımsızlığımızı ve özgürlüğümüzü yok eden bu sömürü sistemini teşhir edeceğiz, lanetleyeceğiz.
Ankara’daki Emek ve demokrasi güçleri, Yüksel Caddesi’nde buluşup ‘Darbeciler kimin çocukları’ ön pankartıyla yürüyecek. Ankara’daki ABD Büyük Elçiliği’nin önüne geldiğinde kitlesel bir basın açıklaması yapıp elçiliğin kapısına siyah çelenk bırakacak.
*****
12 Eylül 2009, saat: 04.00, Ankara Radyo evi Önü: Darbecilere Karşı Demokrasi Nöbeti
Kemal KILIÇ; 18 Şubat 1993’te Şanlıurfa’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Gecenin karanlığını yırtan bir çığlık olmak için radyoevi önüne…
12 Eylül 1980 saat 04.00’de Ankara Radyosu’ndan okunan 1 Nolu Sıkıyönetim Bildirisi’yle Türkiye’ye yaşatılan en karanlık dönmemi bir kez daha anımsatmak için sembolik olarak meşalelerle radyoevi’nin kapısının önüne geleceğiz. Basın açıklamasının ardından, mumlarla radyoevi önüne 10 Haziran 1981’de idam edilen ve üzerinden 28 yıl geçtiği halde hala mezarı bulunamayan Veysel GÜNEY’in adı yazılacak, darbecilere karşı 5 dakikalık sembolik demokrasi nöbeti tutulacak.
*****
12 Eylül 2009, saat: 10.00, Siyasal Bilgiler Fakültesine yapılacak Onur Yürüyüşü için Yüksel Caddesi’nde toplanma:
Saat 11.00’e kadar Yüksel’de toplanacak Mülkiyeliler Birliği ve SBF-DER üyeleri; aydınlar, yazarlar, bilim adamları, öğretim üyeleri cübbeleriyle 12 Eylül faşizmini protesto çerçevesinde, katledilen üyelerinin ve SBF’li öğrencilerin resimlerini taşıyarak Yüksel Caddesi’nden SBF önüne kadar onur yürüyüşü gerçekleştirecekler ve saat 12.00’de basın açıklaması yapacaklar.
Ankara’daki Emek ve demokrasi güçlerinin de destekleyeceği bu etkinlik 12 Eylül mitingine katılmak için Tren Garı önüne gitme çağrısıyla bitecek.
*****
12 Eylül 2009, saat: 14.00, Tren Garı önünde toplanma
Hüseyin DENİZ; 9 Ağustos 1992’de Ceylanpınar’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Bu yıl 6.sini yapacağı mitingle, 12 Eylül Darbesini ve bütün askeri darbeleri protesto eden, darbelere karşı demokrasi bilincini pekiştiren, gelmiş geçmiş bütün darbelerden, girişimlerinden, niyetlerinden hesap sorma bilincini kuşanarak, rejimin darbeci karakterini teşhir eden bir buluşmayı amaçlamaktadır.
Hesaplaşma bilincini sokağın ve meydanın ruhu haline getiren birleşik eylemli gücün somut ifadesiyle; emek ve demokrasi güçleri olarak, gerçekleştirilecek miting için saat 11.de tren garı önünde toplanılacak ve yürüyüş güzergahıyla mitingin yapılacağı Sıhhiye Meydanı’na yürüyeceğiz.
*****
12 Eylül 2009, saat: 16.00, Sıhhiye Meydanı. Miting alanı
Cengiz ALTUN; 24 Şubat 1992’de Batman’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
‘Emperyalizme, faşizme, gericiliğe, şovenizme karşı, halkların kardeşliği, eşitliği ve özgürlüğü için gün AKP ve Darbecilerle hesaplaşma günüdür’ mitingini gerçekleştireceğiz.
Emek ve demokrasi güçlerinin ortak aklını, kolektif iradesini, mücadele ruhunu yansıtan, faşizmi, onun ürünü darbe rejimlerinin, gerici iktidarların gerçek yüzünü teşhir eden ortak bir sunum amaçlanmaktadır.
Ayrıca idam edilen devrimcilerden Ramazan Yukarıgöz’ün annesi Aysel Yukarıgöz ve/veya Erdoğan Yazgan’ın annesi Halime Yazgan’ın bir konuşma yapması sağlanmaya çalışılmaktadır.
Mitingin sonunda Grup Günyüzü sahne alacak.
*****
12 Eylül 2009, saat:19.00, Yüksel Caddesi ‘Ve her şeye rağmen söyleyecek sözümüz, şarkılarımız, şiirlerimiz, çekilecek halaylarımız var’ buluşması
Yahya ORHAN;9 Ağustos 1992’de Ceylanpınar’da kontrgerilla tarafından katledildi. Anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…
Artık bir gelenek oldu. 5 yıldır miting sonrası emek ve demokrasi güçleri, halkımız, o an bizimle orada olmak isteyen herkesle buluşup devrimci mücadele süreçlerinde kaybettiğimiz tüm dostlarımızı anıyoruz. Sinevizyonla devrimci tarihimizi yazan önderleri ve sıra neferlerini anıyor ve onların bıraktığı devrimci mücadele mirasının coşkusuyla doluyoruz.
Katliamlara, suikastlara, faili meçhullere uğramış dostlarımızı anarken, bütün bu kanlı süreçleri yaşatmış olan gizli, açık güçlere karşı seslerimizle, zılgıtlarımızla, ıslıklarımız ve sloganlarımızla meydan okuyoruz.
Bu yıl da pankartlarımızı, flamalarımızı daha bir güçle dalgalandırmak, kaybettiğimiz bütün dostlarımızı bir kez daha şiirlerle, şarkılarla, halaylarla sonsuzluğa uğurlayacağız.
Etkinlikte Grup Kibele sahne alacak.
*****
İmzaya açılacak kampanya metni:
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA
ANKARA
12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nin halka zorla kabul ettirdiği 1982 Anayasası’nda darbecileri ve oluşturdukları suç örgütlerini anayasal koruma alına alarak yargılanmalarını önleyen Geçici 15.madde’nin kaldırılmasını, darbecilerin yargılanmasını bir vatandaş olarak talep ediyor ve meclisi, milletvekillerini göreve çağırıyorum.
Adı Soyadı : Mesleği : İmza :
ABD, Micheletti’nin Hükümetine Milyon Dolarlar Gönderiyor.
ABD hükümetinin Honduras’ta şu an iktidarı işgal eden darbeci hükümeti illegal olarak tanımlamasına karşın ABD Uluslararası Gelişme Bürosu’nun (USAID), Honduras’a 30 Eylül’de sona erecek olan 2009 yasama yılı için yaklaşık 47 milyon dolar civarında bir yardım programı olduğu bildirildi.
USAID basın sözcüsü Lisa Hibbert-Simpson, bu hafta içi yaptığı basın açıklamasında "USAID, Honduras halkının direkt olarak yararlanacağı insani programların ve yasaların uygulanmasını sağlamakta hayati öneme sahip sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte gerçekleştirilecek sağlıklı yönetim faaliyetlerini engelleyecek ve başarısızlığa uğratacak girişimleri ortadan kaldırmaya yönelik önlemler almaktadır" dedi.
Sözcü, "USAID, Honduras’taki 28 Haziran’da gerçekleşen olayları takiben temel eğitim, aile planlaması ve bazı çevre koruma faaliyetlerini kapsayan 3,7 milyon dolar olarak finanse edilmesi ön görülen aktiviteleri ve projeleri ertelemişti" bilgisini verdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Laura Tischler ise, eğer Washington ABD Yabancı Operasyonlar Yasasının 7008 maddesi itibariyle Honduras’taki durum ABD hükümeti tarafından darbe olarak açıkladığı takdirde ülkesinin oraya yapılan mali desteği yasal olarak sona erdirecek yönlü yardım programlarını iptal etme politikasını hayata geçireceğini ifade etti.
Buna karşın, hükümetinin Honduras’taki durumu darbe olarak henüz tanımlamadığı gibi halen hiçbir yardım fonunda bir iptal durumu söz konusu olmadığını belirtti.
ABD Dıişleri Bakanlığı’na göre, 7008. madde, ABD’li kurumlara Honduras’taki darbeci geçici hükümete yardım sağlanmasının devamını engellemiyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir sözcü ise, bir Orta Amerika ülkesi olan Honduras’ın halen diğer başka yardımların dışında yiyecek madde yardımı, AIDS ve diğer başka hastalıkların tedavisi ve önlenmesi, çocuk ölümlerinin azaltılması, doğal felaketlere karşı destek sağlanması gibi konularda ve başkanlık seçimlerinin adil ve özgür bir şekilde gerçekleşmesi için destek aldığını açıkladı. Ancak ülkedeki Micheletti karşıtları, seçimlerin anayasada belirtildiği üzere açık ve özgür bir şekilde olacağına dair umutların boş olduğunu ifade etmekteler.
Geçen Haziran ayında USAID’in Genel Denetin Ofisi’nin (OIG) yaptığı basın açıklamasında Honduras’taki Yüksek Seçim Kurulu’nun (TSE), Honduras’taki seçimleri hayata geçirebilmesi için Seçimler ve Politik İşleyişler Konsorsiyumu’nun teknik yardımını kabul ederek USAID’den 1,8 milyon dolarlık yardımı öngören bir anlaşma yaptığı bildirildi.
Honduras’taki bu seçim organı, Honduras devlet başkanı Manuel Zelaya’nın başkanlıktan indirilerek Kosta Rika’ya kaçırılmasına sebep olan yasal düzenlemelerin planlanmasında kilit rol oynamıştı.
USAID ve Ulusal Demokrasi Kurumu (NED) gibi kimi ABD’li mali çevrelerce fınanse edilen bu kuruluşlar, Venezuela’da 2002 yılında başkan Hugo Chavez’e karşı yapılan başarısız darbe girişimini gerçekleştiren gruplara mali destek verdikleri iddiasıyla dikkat çekmişlerdi.
Aynı şekilde NED, Honduras’ta ‘sağlıklı yönetim’şeklinde adlandırılan sürecin aktörlerinden biri olarak rol oynarken web sitesinde ‘Latin Amerika’da ve özellikle Honduras’taki demokrasinin gelişimini’ sağlayacak yardım tekliflerini sıralamıştı. Bunlar arasında Honduras’ta gelecek Kasım ayında yapılacak seçimlerde inisiyatif sağlamak gibi kilit öneme sahip konularda pozisyon geliştirebilecek politik partileri ön plana çıkaracak faaliyetlerde bulunan çeşitli baskı gruplarına verilmesi vadedilen yaklaşık bir milyon dolarlık ödül ve teşvik de bulunuyor.
ABD’li pek çok kuruluşun yaptığı incelemelere göre Latin Amerika’daki farklı politik hareketleri fınanse eden bu kurumlar, Honduras’ta şu an iktidarı işgal eden darbeci hükümete destek sunmakta ve Zelaya’nın darbe ile iktidardan uzaklaştırılarak Kosta Rika’ya götürülmesini sağlayan 28 Haziran’da ordu tarafından gerçekleştirilen darbeyi haklı göstermeye çalışmaktadırlar.
TELESUR, 01.09.2009
Çeviren: CANAN ATEŞ
USAID basın sözcüsü Lisa Hibbert-Simpson, bu hafta içi yaptığı basın açıklamasında "USAID, Honduras halkının direkt olarak yararlanacağı insani programların ve yasaların uygulanmasını sağlamakta hayati öneme sahip sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte gerçekleştirilecek sağlıklı yönetim faaliyetlerini engelleyecek ve başarısızlığa uğratacak girişimleri ortadan kaldırmaya yönelik önlemler almaktadır" dedi.
Sözcü, "USAID, Honduras’taki 28 Haziran’da gerçekleşen olayları takiben temel eğitim, aile planlaması ve bazı çevre koruma faaliyetlerini kapsayan 3,7 milyon dolar olarak finanse edilmesi ön görülen aktiviteleri ve projeleri ertelemişti" bilgisini verdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Laura Tischler ise, eğer Washington ABD Yabancı Operasyonlar Yasasının 7008 maddesi itibariyle Honduras’taki durum ABD hükümeti tarafından darbe olarak açıkladığı takdirde ülkesinin oraya yapılan mali desteği yasal olarak sona erdirecek yönlü yardım programlarını iptal etme politikasını hayata geçireceğini ifade etti.
Buna karşın, hükümetinin Honduras’taki durumu darbe olarak henüz tanımlamadığı gibi halen hiçbir yardım fonunda bir iptal durumu söz konusu olmadığını belirtti.
ABD Dıişleri Bakanlığı’na göre, 7008. madde, ABD’li kurumlara Honduras’taki darbeci geçici hükümete yardım sağlanmasının devamını engellemiyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir sözcü ise, bir Orta Amerika ülkesi olan Honduras’ın halen diğer başka yardımların dışında yiyecek madde yardımı, AIDS ve diğer başka hastalıkların tedavisi ve önlenmesi, çocuk ölümlerinin azaltılması, doğal felaketlere karşı destek sağlanması gibi konularda ve başkanlık seçimlerinin adil ve özgür bir şekilde gerçekleşmesi için destek aldığını açıkladı. Ancak ülkedeki Micheletti karşıtları, seçimlerin anayasada belirtildiği üzere açık ve özgür bir şekilde olacağına dair umutların boş olduğunu ifade etmekteler.
Geçen Haziran ayında USAID’in Genel Denetin Ofisi’nin (OIG) yaptığı basın açıklamasında Honduras’taki Yüksek Seçim Kurulu’nun (TSE), Honduras’taki seçimleri hayata geçirebilmesi için Seçimler ve Politik İşleyişler Konsorsiyumu’nun teknik yardımını kabul ederek USAID’den 1,8 milyon dolarlık yardımı öngören bir anlaşma yaptığı bildirildi.
Honduras’taki bu seçim organı, Honduras devlet başkanı Manuel Zelaya’nın başkanlıktan indirilerek Kosta Rika’ya kaçırılmasına sebep olan yasal düzenlemelerin planlanmasında kilit rol oynamıştı.
USAID ve Ulusal Demokrasi Kurumu (NED) gibi kimi ABD’li mali çevrelerce fınanse edilen bu kuruluşlar, Venezuela’da 2002 yılında başkan Hugo Chavez’e karşı yapılan başarısız darbe girişimini gerçekleştiren gruplara mali destek verdikleri iddiasıyla dikkat çekmişlerdi.
Aynı şekilde NED, Honduras’ta ‘sağlıklı yönetim’şeklinde adlandırılan sürecin aktörlerinden biri olarak rol oynarken web sitesinde ‘Latin Amerika’da ve özellikle Honduras’taki demokrasinin gelişimini’ sağlayacak yardım tekliflerini sıralamıştı. Bunlar arasında Honduras’ta gelecek Kasım ayında yapılacak seçimlerde inisiyatif sağlamak gibi kilit öneme sahip konularda pozisyon geliştirebilecek politik partileri ön plana çıkaracak faaliyetlerde bulunan çeşitli baskı gruplarına verilmesi vadedilen yaklaşık bir milyon dolarlık ödül ve teşvik de bulunuyor.
ABD’li pek çok kuruluşun yaptığı incelemelere göre Latin Amerika’daki farklı politik hareketleri fınanse eden bu kurumlar, Honduras’ta şu an iktidarı işgal eden darbeci hükümete destek sunmakta ve Zelaya’nın darbe ile iktidardan uzaklaştırılarak Kosta Rika’ya götürülmesini sağlayan 28 Haziran’da ordu tarafından gerçekleştirilen darbeyi haklı göstermeye çalışmaktadırlar.
TELESUR, 01.09.2009
Çeviren: CANAN ATEŞ
1 Eylül 2009 Salı
Kültür Bakanlığı çanağı yalayanlar açıklandı
"İyiliksever kuruluştan gördüğün yardımın karşılığını para olarak vermesen bile kişiliğinden ödün vermek zorunda kalırsın."O. Henry (Son Yaprak / Hikayeler)
KÜLTÜR BAKANLIĞI ÇANAĞI YALAYANLAR
Ben; askerlik yaptım, haksız yere siyasi tutuklu oldum, vergi veriyorum. Benim gibi insanların verdiği vergilerle ayakta duran Kültür Bakanlığı, bana sormadan, benden izin almadan, tiyatro sanatına katkı yapmak için değil, devlet sadakası almak için tiyatro yapanlara ulufe dağıtıyor. Ben, sade vatandaş olmanın yanı sıra, profesyonel bir tiyatro sahibi olarak, Kültür Bakanlığı’nın çanak yalatmasına ve tiyatro esnafının da çanak yalamasına karşıyım. Bu durumu esefle kınıyorum. Lanetliyorum. Götüne güvenen borazancıbaşı olduğu gibi, izleyicisine güvenen tiyatrocu olsun!
(Hilmi Bulunmaz)
Özel Tiyatrolara Devlet Yardımları Açıklandı
Kültür Bakanlığı’nca yapılan duyuruyu aşağıda yayınlıyoruz.
Bakanlığımızca, “Yerel Yönetimlerin, Derneklerin, Vakıfların ve Özel Tiyatroların Projelerine Yapılacak Yardımlara İlişkin Yönetmelik” çerçevesinde başvuru yapan özel tiyatroların projelerine maddi destek sağlanmaktadır.
2008-2009 sanat sezonunda söz konusu destek miktarı geçmiş yıllara nazaran arttırılarak 2.000.000.-YTL’na çıkarılmış ve başvurular 15 Ağustos 2008 tarihine kadar Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünce kabul edilmiştir.
Eylül 2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Ertuğrul GÜNAY’ın talimatlarıyla bu ödenek bir defaya mahsus olmak üzere yeniden arttırılarak 2.500.000.-YTL’na yükseltilmiş ve 15 Ağustos 2008 tarihinde sona eren başvuru süresi ödeneğin artırılması sebebiyle 10 Ekim 2008 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bu süre içerisinde gelen başvurular ile birlikte 2008-2009 sanat sezonu için toplam 247 özel tiyatro 288 proje ile maddi destek talebinde bulunmuştur.
Özel tiyatroların başvuruları Bakanlığımız Müsteşarı Sayın İsmet YILMAZ’ın başkanlığında, Müsteşar Yardımcısı Nihat GÜL, Güzel Sanatlar Genel Müdürü Doç. Dr. Ayşenur İSLAM, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Lemi BİLGİN, oyun yazarları Refik ERDURAN, Turgay NAR ve Raşit ÇELİKEZER’dan oluşan Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilmiştir.
Değerlendirme Komisyonu’nun iki aşamalı titiz çalışmaları sonucunda, toplam 2.500.000.-YTL tutarındaki ödeneğin aşağıdaki listede belirtilen şekilde dağıtılmasına karar vermiştir.
Bakanlığımızca, “Yerel Yönetimlerin, Derneklerin, Vakıfların ve Özel Tiyatroların Projelerine Yapılacak Yardımlara İlişkin Yönetmelik” çerçevesinde başvuru yapan özel tiyatroların projelerine maddi destek sağlanmaktadır.
2008-2009 sanat sezonunda söz konusu destek miktarı geçmiş yıllara nazaran arttırılarak 2.000.000.-YTL’na çıkarılmış ve başvurular 15 Ağustos 2008 tarihine kadar Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünce kabul edilmiştir.
Eylül 2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Ertuğrul GÜNAY’ın talimatlarıyla bu ödenek bir defaya mahsus olmak üzere yeniden arttırılarak 2.500.000.-YTL’na yükseltilmiş ve 15 Ağustos 2008 tarihinde sona eren başvuru süresi ödeneğin artırılması sebebiyle 10 Ekim 2008 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bu süre içerisinde gelen başvurular ile birlikte 2008-2009 sanat sezonu için toplam 247 özel tiyatro 288 proje ile maddi destek talebinde bulunmuştur.
Özel tiyatroların başvuruları Bakanlığımız Müsteşarı Sayın İsmet YILMAZ’ın başkanlığında, Müsteşar Yardımcısı Nihat GÜL, Güzel Sanatlar Genel Müdürü Doç. Dr. Ayşenur İSLAM, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Lemi BİLGİN, oyun yazarları Refik ERDURAN, Turgay NAR ve Raşit ÇELİKEZER’dan oluşan Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilmiştir.
Değerlendirme Komisyonu’nun iki aşamalı titiz çalışmaları sonucunda, toplam 2.500.000.-YTL tutarındaki ödeneğin aşağıdaki listede belirtilen şekilde dağıtılmasına karar vermiştir.
PROFESYONEL TİYATROLAR
SN
Proje Sahibi Kuruluş
Oyun Adı
Destek Miktarı
1
A PRODÜKSİYON – CUMHUR MURAT AYGEN
ÇİZGİ
20.000.-YTL
2
ADANA GÖSTERİ SANATLARI MERKEZİ
ALO ORASI TIMARHANE Mİ?
26.000.-YTL
3
ADIM TİYATRO – METİN KARAMAN
KOMŞU KÖYÜN DELİSİ
30.000.-YTL
4
AHMET N. LEVENDOĞLU – TİYATRO STÜDYOSU
ŞÖLEN
50.000.-YTL
5
ALİ POYRAZOĞLU TİYATROSU
BİR SEN KALDIN YALNIZLIK GELİNCE
50.000.-YTL
6
ALTIDAN SONRA YAPIM REKLAM FİLM YAYIN VE EĞİTİM HİZ. LTD. ŞTİ.
GÖZ KARARI
26.000.-YTL
7
ANAÇ AJANS – ÜMİT ANAÇ
KÖR NOKTA
16.000.-YTL
8
ANKARA ÇAĞDAŞ SAHNE SANAT MERKEZİ LTD. ŞTİ.
GERÇEK BİR YAŞAM ÖYKÜSÜ
16.000.-YTL
9
ANKARA EKİN TİYATROSU YAY. TİC. LTD. ŞTİ.
HECCAV (ŞAİR EŞREF)
65.000.-YTL
10
ANKARA SANAT EVİ (ANSE)
Ö.S.S. (ÖĞRENCİ SEVER SINAVI)
16.000.-YTL
11
ANKARA SANAT TİYATROSU
ÖLÜM VE KIZ
63.000.-YTL
12
ASUMAN DABAK BİRSEL
VANİLYALI İLİŞKİLER
26.000.-YTL
13
BİZİM TİYATRO – ZAFER DİPER
F 451
28.000.-YTL
14
DEĞİŞİM ATÖLYESİ OYUNCULARI – HÜSEYİN TANAY
HIDIRELLEZ
28.000.-YTL
15
DONKİŞOT TİYATRO – DONKİŞOT PROD. ORG. VE MEN. TİC. LTD. ŞTİ.
YEDİ ÖLÜMCÜL GÜNAH
50.000.-YTL
16
DOSTLAR FİLMCİLİK VE TİYATRO LTD. ŞTİ.
MARKS’IN DÖNÜŞÜ
63.000.-YTL
17
DOT / ENTROPİ SAHNE VE GÖSTERİ SANATLARI SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
VUR YAĞMALA YENİDEN
26.000.-YTL
18
DURU TİYATRO FİLM YAPIM LTD. ŞTİ.
RAHVAN GİDEN ATLILAR
28.000.-YTL
19
ENİS FOSFOROĞLU TİYATROSU
SENİ SEVİYORUM MÜKEMMELSİN AMA DEĞİŞMELİSİN
28.000.-YTL
20
EPS GÖSTERİ SANATLARI LTD. ŞTİ
ARAP SAÇI
28.000.-YTL
21
ERTAN PRODÜKSİYON TV FİLM TİYATRO LTD.ŞTİ.
HASTAHANE
28.000.-YTL
22
GÖNÜL ÜLKÜ – GAZANFER ÖZCAN TİYATRO İŞL. LTD. ŞTİ.
BAK SEN İŞİN TUHAFINA
50.000.-YTL
23
HADİ ÇAMAN YEDİTEPE OYUNCULARI TİYATRO LTD. ŞTİ.
CYRANO DE BERERAC
20.000.-YTL
24
HAMLE TİYATROSU
HANGİ KARAKTER
16.000.-YTL
25
KARE TİYATRO SİNEMA VE TAN. LTD. ŞTİ.
BU DA BENİM KARIM
37.000.-YTL
26
KARTAL SANAT İŞLİĞİ TİYATRO İŞLETMECİLİĞİ LTD. ŞTİ.
YOKSUN
16.000.-YTL
27
KARTAL SANAT TİYATROSU VE KÜLTÜR ETKİNLİKLERİ ORG. LTD. ŞTİ.
BEKÇİ
30.000.-YTL
28
KENTER SİNEMACILIK VE TİYATROCULUK A.Ş.
CİMRİ
63.000.-YTL
29
KIRCA YAPIM SANAT ÜRÜNLERİ TİC. LTD. ŞTİ.
SERSEM KOCANIN KURNAZ KARISI
50.000.-YTL
30
NOKTA TİYATROSU
ANNEMLE AYNI YAŞTAYIM BABAM BENDEN KÜÇÜK
28.000.-YTL
31
ORTAOYUNCULAR SANAT GÖSTERİLERİ VE YAYINCILIK A.Ş.
2019
63.000.-YTL
32
OYUN ATÖLYESİ
TESTOSTERON
63.000.-YTL
33
ÖTEKİ TİYATRO TİC. LTD. ŞTİ.
KORKUYU BEKLERKEN
16.000.-YTL
34
SAMSUN DÜŞEVİ OYUNCULARI
İNSAN DÜKKANI
26.000.-YTL
35
SAMSUN SANAT TİYATROSU -YAŞAR GÜNDEM
DİRİLİŞ
28.000.-YTL
36
SS. GARAJ İSTANBUL SANAT ÜRETİM VE PAZARLAMA KOOPERATİFİ
MUHABİR
30.000.-YTL
37
SU GÖSTERİ SAN.YAY.ORG.HİZ.LTD.ŞTİ.- MASK-KARA TİYATROSU
TARTÜF MİLENYUM
28.000.-YTL
38
Tİ SAHNE VE YAŞAM SANATLARI EĞİTİM VE DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ.
BAY KOLPERT
16.000.-YTL
39
TİYATRO AYNA – DİLEK TÜRKER
MISERY
26.000.-YTL
40
TİYATRO BOYALI KUŞ -JALE KARABEKİR
TAHTEREVALLİDE AŞK
16.000.-YTL
41
TİYATRO FORA KÜLTÜR SANAT GÖSTERİLERİ VE YAY. LTD. ŞTİ.
KUMSAL (THE BEACH)
16.000.-YTL
42
TİYATRO İSTANBUL SANAT YAPIM LTD. ŞTİ.
ALTI HAFTADA ALTI DANS DERSİ
63.000.-YTL
43
TİYATRO KEDİ / BİZİM STÜDYO LTD. ŞTİ.
ÇALIKUŞU
52.000.-YTL
44
TİYATRO OYUNEVİ
BEKLERKEN
28.000.-YTL
45
TİYATRO PERA / ÖZEL PERA MÜZİK VE EL SANATLARI MERKEZİ LTD. ŞTİ.
RAHAT YAŞAMAYA ÖVGÜ (BRECHT KABARE)
30.000.-YTL
46
TİYATRO Z (SEZEN GÖRSEL SAN. YAP. KÜLT. VE TUR. LTD. ŞTİ.)
TEMPODYSSEY
26.000.-YTL
47
TUNCAY ÖZİNEL TİYATROSU
HIRSIZİSTAN
30.000.-YTL
48
VE DİĞER ŞEYLER TOPLULUĞU – YEŞİM ÖZSOY GÜLAN
ÜÇÜNCÜ EVREN
16.000.-YTL
49
YSM SANAT ETK. PROD. REK. YAY. HİZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
PARA OYUNU
16.000.-YTL
50
SADRİ ALIŞIK TİYATROSU – ÇOLPAN İLHAN
YEŞİL PAPAĞAN LİMİTED
62.000.-YTL
51
SEMAVER KUMPANYA GÖST. SAN. VE PROD. HİZ. LTD. ŞTİ.
RESMİ GEÇİT
30.000.-YTL
ÇOCUK OYUNU TİYATROLARI
SN
Proje Sahibi Kuruluş
Oyun Adı
Destek Miktarı
1
AKS SİNCAP ÇOCUK TİYATROSU
KELOĞLAN VEZİROĞLAN
17.000.-YTL
2
ATÖLYE TEMPO LTD. ŞTİ. – TİYATRO TEMPO
UÇMAK ÖZGÜRLÜKTÜR (H. AHMET ÇELEBİ)
24.000.-YTL
3
ÇAN TİYATROSU – SABAHAT KIZILDAĞ
YARDIMSEVER KURT
17.000.-YTL
4
EGE SANAT MERKEZİ VE TİC. LTD.ŞTİ.
İÇİMDE BİR ŞEY VAR
12.000.-YTL
5
İST. MAVİ SAHNE – MEHMET TEVFİK TUNGA
KÜÇÜK KEDİ TIRTIK
24.000.-YTL
6
KARINCA ÇOCUK TİYATROSU -KUTLAY AKBAL
ZAMAN FIRFIRIYLA YOLCULUK
24.000.-YTL
7
MANİSA AFSEM TİYATROSU
SARIKIZ BOYA BOLACIYA KARŞI
17.000.-YTL
8
MASAL GERÇEK TİYATROSU -REHA BİLGEN
HEİDİ
24.000.-YTL
9
MAVİ UÇURTMA KOMEDİ TİYATROSU – RAMAZAN KARAKAŞ
HAYVANLAR VE ÇOCUKLAR
12.000.-YTL
10
PEMBE KURBAĞA GÖSTERİ ETKİNLİKLERİ LTD. ŞTİ.
KÜÇÜK DENİZKIZI
12.000.-YTL
11
SARIYER SANAT TİYATROSU – SEBAHATTİN MUTLUER
ALİ BABANIN ÇİFTLİĞİ
17.000.-YTL
12
TİYATRO AKKAŞ – AKKAŞ TİYATROCULUK SİNEMACILIK TİC. LTD. ŞTİ.
ATLI KARINCA
24.000.-YTL
13
TİYATRO ALKIŞ – OKAY ŞENOL
PAMUK PRENSES VE YEDİ CÜCELER
24.000.-YTL
14
TİYATRO MİE – SALİM DÖRTCAN
KIRMIZI BAŞLIKLI KIZ
24.000.-YTL
15
TİYATRO YENİDEN -DERSU YAVUZ ALTUN
PARMAKLARIM KONUŞUYOR
17.000.-YTL
16
ÜMRANİYE RENKLİ SAHNE ÇOCUK TİYATROSU – GÜNGÖR VARLI
BARIŞ’IN SERÜVENİ
12.000.-YTL
17
TİYATRO MİNİMAX – EMİNE KAYGUN
NEŞELİ BAHÇE
12.000.-YTL
AMATÖR TİYATROLAR
SN
Proje Sahibi Kuruluş
Oyun Adı
Destek Miktarı
1
ADANA TİYATRO DERNEĞİ TİYATRO TOPLULUĞU
KUVAYI MİLLİYE
11.000.-YTL
2
ANKARA DENEME SAHNESİ
KURBAN
11.000.-YTL
3
ANKARA ORTAOYUNCULARI TİYATROSU – ÜNAL ÇEKEN
MELEK
11.000.-YTL
4
AYDIN SANAT ETKİNLİKLERİ MERKEZİ DERNEĞİ
KAYIP HAYATLAR
11.000.-YTL
5
BADEMLER KÖYÜ KÜLTÜR VE SANAT DERNEĞİ
TENEKE
18.000.-YTL
6
BEŞMİNARE SANAT TİYATROSU
AH ŞU GENÇLER
11.000.-YTL
7
BULANCAK SANAT TİYATROSU
İKİ KALAS BİR HEVES
17.000.-YTL
8
BURSA SANAT TİYATROSU -AHMET TURUNÇ
DENGESİZLER
11.000.-YTL
9
ÇUKUROVA KÜLTÜR MERKEZİ -İDRİS ŞAHİN
VELİ İLE EMİNE
11.000.-YTL
10
EMEL BALA GÜREL (HAN TİYATROSU)
BOZUK DÜZEN
11.000.-YTL
11
ERZURUM ŞEHİR TİYATROSU
ODUNCULAR
11.000.-YTL
12
GENÇ OYUNCULAR SAHNESİ – SELİM KALIÇ
YAŞASIN TİYATRO
11.000.-YTL
13
GİRESUN BEDENSEL ENGELLİLER GENÇLİK VE SPOR KULÜBÜ
OCAK
11.000.-YTL
14
GÜLÜM PEKCAN DANS TİYATROSU
7 x 24 = BİR ÖMÜR
11.000.-YTL
15
KIRIKKALE YETİŞKİNLER VE ÇOCUK TİY. EĞT. ÖĞR. GÖST. TAN. VE YARD. DERN.
DÜĞÜN YA DA DAVUL
11.000.-YTL
16
KİĞI KAYMAKAMLIĞI
DOĞUDAN BATIYA SANAT YOLCULUĞU
11.000.-YTL
17
OHAL GAZİLERİ ŞEHİT AİLELERİ DAYANIŞMA DERNEĞİ
KUYU
17.000.-YTL
18
ORDU SANAT EVİ DERNEĞİ
ÖLÜMÜ YAŞAMAK
17.000.-YTL
19
ÖZGÜR SAHNE – TURGAY ÖN
YOLCU
11.000.-YTL
20
ÖZGÜR TİYATRO – ÖZGÜR BAŞKAYA
SELAM OLSUN NAZIM’A
11.000.-YTL
21
SİNOP SANAT TİYATROSU
DİLENCİNİN KEHANETİ
11.000.-YTL
22
ŞANLIURFA KENT TİYATROSU – M. GÜVEN CENGİZ
EĞİTİM ! ŞART
11.000.-YTL
23
TİYATRO HA GAYRET – LEYLA USLU
OYUN NASIL OYNANMALI?
11.000.-YTL
24
TRABZON SANAT TİYATROSU – NECATİ ZENGİN
İŞ İŞTEN GEÇMEDEN
17.000.-YTL
25
TRABZON ŞEHİR TİYATROSU DERNEĞİ
SAVAŞ VE KADIN
11.000.-YTL
26
TÜRKİYE SAKATLAR DERNEĞİ GENEL MERKEZİ
BU İŞTE BİR SAKATLIK VAR
17.000.-YTL
27
ARSLANKÖY ÇADIR TİYATROSU – HÜSEYİN ARSLANKÖYLÜ
KADININ FERYADI
18.000.-YTL
28
GÜRHAN ARITÜRK – (YEŞİLKÖY KÖY TİYATROSU)
DÜĞÜN YA DA DAVUL
18.000.-YTL
29
EGEMEN GÖKSU – LÜLEBURGAZ GENÇ OYUNCULAR
JEANNE D’ARC’IN ÖTEKİ ÖLÜMÜ
11.000.-YTL
30
HÜSNİYE AKÇİN – KOCAELİ BÖLGE TİYATROSU
TREN GİDİYOR
13.000.-YTL
GELENEKSEL TİYATROLAR
SN
Proje Sahibi Kuruluş
Oyun Adı
Destek Miktarı
1
AÇIKGÖZ KUKLA TİYATROSU – A. DUYGU TANSI
İBİŞ ÇÖP CANAVARI
7.000.-YTL
2
AYHAN LEYLEK
KARAGÖZ’ÜN YAZICILIĞI
7.000.-YTL
3
HAKAN ARISOY KUKLA TİYATROSU
ŞİMDİ OKULLU OLDUK
9.000.-YTL
4
KUKLA MERKEZİ -ALP ARISOY
KUKLALARIN DÜNYASI
7.000.-YTL
5
MAHMUT HAZIM KISAKÜREK – GELENEKSEL GÖSTERİ SANATLARI TPL.
KARAGÖZ SATICI
12.000.-YTL
6
MEHMET AZİZ BAYCAN
KARAGÖZ HACİVAT OKULDA
7.000.-YTL
7
MUSTAFA MUTLU
YAZICI
7.000.-YTL
8
NİHAT MÜRŞİTPINAR
KARAGÖZ’ÜN KIŞ HAZIRLIĞI
7.000.-YTL
9
SAMSUN GÖLGE TİYATROSU -CEMAL DÖNMEZ
KARAGÖZ ÖĞRETMEN
7.000.-YTL
10
TEVFİK DİNÇ
HUYSUZ İHTİYAR
9.000.-YTL
11
YAŞAR URASLI
KARAGÖZ’ÜN GELİN OLMASI
9.000.-YTL
12
YUNUS EMRE TURANLI
PAZARCI KARAGÖZ
7.000.-YTL
13
ELİF SARIOĞLU – UÇAN ELLER KUKLAEVİ
DÜŞ GEMİSİ
7.000.-YTL
(Kaynak: Tiyatro Dünyası)
12 Eylül Faşizmi ve tiyatro
Güncelleme 1 Eylül 2009: Aşağıdaki "12 Eylül Faşizmi ve tiyatro" başlıklı yazı, OYUN dergisinin Eylül / 2009 tarihli dokuzuncu sayısında yayınlanmak için, Hilmi Bulunmaz tarafından yazılmıştır. Ne yazık ki, sosyalist sanatçı Hilmi Bulunmaz'ın sahibi olduğu OYUN dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Toprak Karaoğlu tarafından, Bulunmaz'ın bu yazısı (da) sansürlenerek yayınlamamıştır. Karaoğlu'nun gerekçeli sansür yazısı gelince, aşağıdaki yazıya, o gerekçeli sansür yazısını da ekleyeceğiz.
***
Hilmi Bulunmaz
15 Ağustos 2009
İnsan, toplumu dönüştürmek için çeşitli etkinliklerde bulunur. Bu etkinliklerden biri de sanattır. Tiyatro, bir sanat dalı olması nedeniyle, toplumu dönüştürme gücüne sahiptir.
Tiyatro, bir sanat dalı olduğu için, tüm diğer üst-yapı kurumları gibi, ekonomik yapıyla sıkı sıkıya ilişkilidir.
Bir ülkede kapitalistler iktidardaysa, o ülkenin egemen sanatına bağımlı olarak, tiyatro da kapitalizme hizmet eder, kapitalizme hizmet etmek zorundadır. Kapitalizme hizmet etmemek için, ilk önce, sosyalist bilince sahip olmak gerekir. Sadece sosyalist bilince sahip olmak yeterli değildir. Kapitalizme hizmet etmemek için, aynı zamanda müthiş bir anti-kapitalist mücadele azmi taşımak gerekir. Yani işi, mücadeleyi, düşünce boyutunda bırakmayıp, duygusal boyuta da taşımak gerekir. Hattâ biraz daha ileri gidelim; beş duyumuzu, gün yirmi dört saat, sosyalizm için ayakta tutmamız gerekir. Sosyalist bilinç ve buna bağlı olarak anti-kapitalist mücadele azmi taşıyan kişi, kuruluş ve kurumlar, estetik bilince de sahip olmalılar. Estetik bilince sahip olabilmek içinse, sosyalist bilinç ve anti-kapitalist azmin yanı sıra, devrimci duyguya dönüşen refleksler, kristalize edilmiş bir damıtılmışlık, toplumsal duyarlılık gerekir. Tüm bu gereklilikleri hayatın içine yedirebilenler, belki sanatçı olabilirler. Dikkatinizi çekerim; belki! Estetik bilinçten yoksun olanlar, ne denli iyi niyet taşısalar da, sanatsal anlamda kapitalizme karşı çıkamazlar. İyi niyet, politik anlamda savaşıma katılmaya yetebilir; ancak, sanatsal anlamda iyi niyetli olmak, henüz işin başında olmak anlamına gelir.
Yıllarca sınanan bir toplumsal model ve geleceğin tam sınıfsız toplumu komünizmi inşa edecek olan sosyalizmdeki insan ilişkilerini geliştirmek için tiyatro sanatıyla uğraşanlar, sadece burjuva estetiğine değil; Marksist estetiğe de sahip olmalılar. Marksist estetiği içselleştirmek için, estetik kitapların ötesine geçip, örgütlülüğün zorunluluğunu da algılamak gerekir. Marksist estetik sahibi olabilmek için, ne tek başına örgütlülük, ne tek başına estetik “kitap kurdu” olmak yeterlidir. Her iki eylemliliği de bir arada yapabilen insanlar, geleceğin toplumunu inşa etme hakkını elde etmiş demektirler.
***
Ben, yaklaşık olarak kırk yıldır sanat ve politikayla uğraşan biriyim. Özellikle tiyatro sanatına ve sosyalizme olan tutkum, hiçbir değerle ölçülemeyecek denli üst düzeydedir. Ne yazık ki, ülkemizdeki örgütlü gücün, sanata gereken önemi vermediğine tanık olduğum gibi, estetiğe tapanların birçoğunun da örgütlü gücü görmezden geldiklerine çok sık rastlıyorum.
Yaklaşık kırk yıldır sosyalist sanat ve politikayla uğraşmama karşın, kafamdaki tiyatro fikrini hayata yansıtmayı sağladığımı asla söyleyemem. Bunun en önemli nedeni, demokrasiye teğet geçen, faşizmle kucaklaşan bir ülkede yaşıyor olmamızdır. İktidara öykünen, iktidardakileri alaşağı edince kendilerinin geleceği iktidarda pek bir değişiklik yapmayı düşünmeyen, düşünemeyenlerin egemen olduğu ekonomik ve politik ortamda, nesnel, bilimsel ve estetik bilinçle düşünen sanatçıların varlık gösterebilmeleri, son derecede zordur. Neredeyse olanaksızdır. Böyle bir düzeydeki sanatçının tek düşmanı kapitalist devlet çarkını döndürenler değildir; aynı zamanda, kendilerini solda ifade etmelerine karşın, LİNÇ KAMPANYASI düzenleyebilecek denli işi azıtanlardır. Ben, birincilerden daha çok, ikincilerden “korkarım”. Sağlı sollu sanata ve sanatçıya saldıranları, linç kültürüyle beslenen vampir ve Vandalları bildiğim için, içinde bulunduğum “sanatsızlık” ortamı nedeniyle büyük hayal kırıklıkları yaşadığımı pek söyleyemem.
Bir asker (Atatürk) tarafından kurulan Türkiye Cumhuriyeti, toplumsal devinimi askerî mantığa bağladığı için, ikide bir irili ufaklı darbelerle sarsıldı, sarsılıyor, sarsılacak.
12 Mart Faşizmi döneminde, tiyatro sanatına kıyısından köşesinden bulaşmış olan Talât Sait Halman’ı Kültür Bakanlığı’nın başına getiren askerler, 12 Eylül Faşizmi’ni inşa eder etmez de Kültür Bakanlığı çanağını inşa ettiler. Talât Sait Halman ile Kültür Bakanlığı çanağı parantezine tutsak edilen resmî tiyatro kültürü, ister istemez sığ bir görünüm çizdi, çiziyor. Derinlikli entelektüel bilincin örselenmesi için kullanılan Talât Sait Halman ve Kültür Bakanlığı çanağı, tiyatrodaki düzeysizliğin de birer sigortası olarak işlev gördü. Öyle ki, Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf (TAKSAV), 13. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali’nde 12 Mart Faşizmi Kültür Bakanı Talât Sait Halman’a, hem de “Emek Ödülü”nü T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay eliyle vererek, Türkiye kültürünün ilelebet düzeysizleşmesi için önemli bir katkıda bulunmuş oldu. 12 Mart Faşizmi Kültür Bakanı’na verilen bu ödüle ilk karşı çıkan Hilmi Bulunmaz, çok kısa zaman sonra, Mustafa Demirkanlı’nın başını çektiği LİNÇ KAMPANYASI ile susturulmak istendi. Bu kampanya, hiç de rastlantısal değildi. Bu kampanyanın zamanlaması, sosyalist tiyatro adamı Hilmi Bulunmaz’ın anti-faşist tavrını kırmak için düzenlenmişti. Aynı zamanda Coşkun Büktel’e, Özdemir Nutku tarafından atılan “Theope iftirası” da bu bağlamda gargaraya getirilmek istendi. Konumuz 12 Eylül Faşizmi olduğu için ve Theope’nin bu faşizmle, dolaysız değil, dolaylı ilişkisi bulunduğu için, bu konuyu ayrıca açımlamak istemiyorum. Meraklı okurlar, aşağıda linkini verdiğim siteden bu konuyla ilgili düşüncelerimi izleyebilirler.
Kültür Bakanlığı çanağına yeniden dönersek yada kaldığımız yerden konumuzu sürdürürsek; benim de, Bulunmaz Tiyatro adına bir iki kez yalamak gafletinde bulunduğum Kültür Bakanlığı çanağı, bu ülkenin tiyatrosuna en büyük zarar veren olgulardan biridir. “Ekmeği yada mamayı” Kültür Bakanlığı çanağından temin eden tiyatrolar, “pastayı” da Efes Pilsen’den temin ederek, akılları sıra günlerini gün etmeyi sürdürüyorlar. Bu tiyatrolar, Kültür Bakanlığı çanağının ne denli derinine inerlerse, o denli kapitalizm hizmetçisi oluyorlar. Bu tiyatrolar, Efes Pilsen şişesinin ne denli dibine yaklaşırlarsa, o denli alkolizme giden yola insan sürüklüyorlar.
12 Eylül Faşizmi, Talât Sait Halman’ın da hükümette görev aldığı12 Mart Faşizmi’nin yarım bıraktığı işi tamamlayabilmek için, bir yandan insanları salkım saçak darağaçlarında asarken, diğer yandan bu idamları gölgeleyip, halkı idamlara yabancılaştırmak için tiyatrolardan medet umdu. Sözel ve öznel olarak bu niyetlerini dile getirmeseler de, eylemsel ve nesnel anlamda, durumun topoğrafyası kendiliğinden ortaya çıktı: İnsanları, tiyatro kanalıyla düşsel evrene sürükleyip, o evrende sömürü ninnileri dinleten 12 Eyül Faşizmi, Kültür Bakanlığı çanağı yalattığı tiyatrolardan lojistik destek sağladı. Öyle ki, bir zamanların “devrimci” tiyatroları Ankara Sanat Tiyatrosu ve Dostlar Tiyatrosu gibi “topluluk”lar, miraslarını, halkı uyutmak için seve seve yada söke söke kullandırdılar. Bu tür tiyatroları hâlâ devrimci sanan insanlar; “Madem ki bu tür topluluklar Kültür Bakanlığı çanağı yalıyorlar, öyleyse ülkemiz demokrasiye geçmiştir!” yanılsamasına tutuldular.
Şu anda, küçük küçük ve belli belirsiz askerî darbeciklerle idare edilip, 12 Mart Faşizmi ve 12 Eylül Faşizmi gibi “görkemli” darbelere gereksinim duyulmuyorsa, bunun nedenlerinden biri de Kültür Bakanlığı çanağı yalayan tiyatroların nüfuz alanının boyutudur. Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, Ankara Ekin Tiyatrosu, Bizim Tiyatro… gibi sözde devrimci, özde kapitalist tiyatroların Kültür Bakanlığı çanağı yalama isteğinde olmaları, bu tür tiyatrolara güvenen insanlarda kapitalizme sıcak bakma, sosyalizmi erteleme eğilimi oluşturmaktadır.
En sağdan en sola dek, profesyonel tüm tiyatroların Kültür Bakanlığı çanağı yalamak için sıraya girmeleri, tiyatronun halktan yana değil, kapitalist devlet modelinden yana işlev sahibi olduğunu kanıtlar.
Havuç ile sopa arasına kurulan salıncakta kapitalizme hizmet etmek zorunda kalan tiyatrolar, ne denli ilerici söylem geliştirirlerse geliştirsinler, halk katında yada en azından halkçı aydınlar katında inandırıcı olamıyorlar. Burjuvaları ve küçük burjuvaları eğlendirmenin ötesine geçemeyen Kültür Bakanlığı çanağı yalayan tiyatrolar, kapitalizmin ilelebet muhafaza ve müdafaa edilmesi için enerjilerini, işgal ettikleri sahnelere akıtıyorlar.
Örnekse Dostlar Tiyatrosu, eski misyonunu da paraya dönüştürmek için, Sivas’93 adıyla, halkın devrimci duygularını pohpohlayan bir oyunu sahneye taşırken, hiçbir tiyatral, dramatik tat vermediği gibi, Kültür Bakanlığı çanağından aldığı avantayla, bir biçimde, Madımak Oteli’nde insanları yakan mantıktan medet umabiliyor. Madımak Oteli’ni yakan mantığa pek uzak olmayan Samanyolu TV’de figüranlık yapan Bizim Tiyatro’nun patronu Zafer Diper, aynı zamanda ilerici oyunlar sahneleyebiliyor. Ancak, izleyicinin verdiği destek yeterli olmadığı için, yani halkı inandıramadığı için, bu tiyatro da Kültür Bakanlığı çanağı yalamak zorunda kalıyor. Örnekleri çoğaltabiliriz.
Oysa Kültür Bakanlığı çanağı yalamamanın, bu çanağı kırmanın iki yolu var; izleyicinin desteğini sağlayıp gişe geliriyle ayakta durabilmek yada bir başka iş yapıp, oradan elde edilen gelirle tiyatroyu ayakta tutabilmek. Üçüncü yol yok. Üçüncü yol, Kültür Bakanlığı çanağı yalamak. Yani iktidarda kim varsa, ona yaltaklanmak. İktidardakine kuyruk sallamak. 12 Eylül Faşizmi’nin çizdiği rotanın dışına çıkmamak!
Tiyatro esnafını, 12 Eylül Faşizmi’nin dayattığı Kültür Bakanlığı çanağını yalamaya razı edebilmek için, bir de kamuoyu oluşturup, bu kamuoyu kanalıyla, çanak yalayanların gönüllerini temizlemek gerekiyor. Bunun için de tiyatro dergi ve tiyatro siteleri gündeme geliyor. Başta Mustafa Demirkanlı’nın sahibi olduğu Tiyatro… Tiyatro… dergisi olmak üzere, hemen hemen tüm yayın organları, özetle “Tiyatro Yayıncıları Birliği”, âdeta birer resmi kurum gibi çalışıp, Kültür Bakanlığı çanağını kutsuyorlar. Kültür Bakanlığı çanağını olağanlaştırmak için, sürekli olarak bu çanağın önemini gündeme getirip haber yapıyorlar. Yakında “Kültür Bakanlığı Çanağı Kilisesi” yada “Çanakya” diye bir ütopik ülke inşa ederlerse hiç şaşmamalıyız!
Tiyatro… Tiyatro… dergisi başta olmak üzere, tiyatro yayıncılığına baktığımızda, kapitalizmin ilelebet muhafaza ve müdafaa edilmesi için savaşım verildiği, hemen göze çarpıyor. Kapitalizmi kutsayan ve başını Mustafa Demirkanlı’nın çektiği “Tiyatro Yayıncıları Birliği”, sosyalizmin bir düş olarak bile ele alınmasını istemiyor. “Tiyatro Yayıncıları Birliği”nin Coşkun Büktel ile Hilmi Bulunmaz’ın sanatsal ifade olanaklarını imha etmek için verdikleri mücadeleyi gözlemlemek, başlı başına bir laboratuar işlevi görüyor. Bu laboratuara ne zaman göz atsam, Mikhail Bulgakov’un Köpek Kalbi romanındaki köpekten insana dönüştürülen Sharik aklıma geliyor. Bilimsel düşünceye hizmet eden, kanıtlı/belgeli tiyatro hizmeti sunan Büktel ile Bulunmaz, iktidarın dümen suyunda havlayan Sharik’ler tarafından susturulmak isteniyor. Çünkü şimşek hızıyla çürüyen Türkiye tiyatrosuna bilimsel yöntemler değil; köpeksel yöntemler gerekiyor anlaşılan!
Özetle, bir tiyatrocu, genelde faşizme, özelde 12 Mart ve/ya 12 Eylül Faşizmi’ne karşı çıkabilmek için, öncelikle Kültür Bakanlığı çanağına karşı çıkmalı. Bir gözü Kültür Bakanlığı çanağında, diğer gözü halkın verdiği sosyalizm mücadelesinde olanlar, kör olmasalar da şaşı olurlar. Dikkat küçük burjuva var! Dikkat köpek var!
Not: Yukarıdaki yazıda anlaşılma zorluğu varsa, bunun en önemli nedeni, yazımın yayınlanmasını sağlamak için, yazıya linkler koymadım. Bu sorunu aşabilmek için, www.tiyatroyun.blogspot.com sitesindeki ilgili yazıları okuyabilirsiniz. Zâten tiyatroyu bir sanat olarak algılayıp, bu sanata duyarlı olanlar, bence, mutlaka adını verdiğim siteyi izliyorlardır.
***
Hilmi Bulunmaz
15 Ağustos 2009
İnsan, toplumu dönüştürmek için çeşitli etkinliklerde bulunur. Bu etkinliklerden biri de sanattır. Tiyatro, bir sanat dalı olması nedeniyle, toplumu dönüştürme gücüne sahiptir.
Tiyatro, bir sanat dalı olduğu için, tüm diğer üst-yapı kurumları gibi, ekonomik yapıyla sıkı sıkıya ilişkilidir.
Bir ülkede kapitalistler iktidardaysa, o ülkenin egemen sanatına bağımlı olarak, tiyatro da kapitalizme hizmet eder, kapitalizme hizmet etmek zorundadır. Kapitalizme hizmet etmemek için, ilk önce, sosyalist bilince sahip olmak gerekir. Sadece sosyalist bilince sahip olmak yeterli değildir. Kapitalizme hizmet etmemek için, aynı zamanda müthiş bir anti-kapitalist mücadele azmi taşımak gerekir. Yani işi, mücadeleyi, düşünce boyutunda bırakmayıp, duygusal boyuta da taşımak gerekir. Hattâ biraz daha ileri gidelim; beş duyumuzu, gün yirmi dört saat, sosyalizm için ayakta tutmamız gerekir. Sosyalist bilinç ve buna bağlı olarak anti-kapitalist mücadele azmi taşıyan kişi, kuruluş ve kurumlar, estetik bilince de sahip olmalılar. Estetik bilince sahip olabilmek içinse, sosyalist bilinç ve anti-kapitalist azmin yanı sıra, devrimci duyguya dönüşen refleksler, kristalize edilmiş bir damıtılmışlık, toplumsal duyarlılık gerekir. Tüm bu gereklilikleri hayatın içine yedirebilenler, belki sanatçı olabilirler. Dikkatinizi çekerim; belki! Estetik bilinçten yoksun olanlar, ne denli iyi niyet taşısalar da, sanatsal anlamda kapitalizme karşı çıkamazlar. İyi niyet, politik anlamda savaşıma katılmaya yetebilir; ancak, sanatsal anlamda iyi niyetli olmak, henüz işin başında olmak anlamına gelir.
Yıllarca sınanan bir toplumsal model ve geleceğin tam sınıfsız toplumu komünizmi inşa edecek olan sosyalizmdeki insan ilişkilerini geliştirmek için tiyatro sanatıyla uğraşanlar, sadece burjuva estetiğine değil; Marksist estetiğe de sahip olmalılar. Marksist estetiği içselleştirmek için, estetik kitapların ötesine geçip, örgütlülüğün zorunluluğunu da algılamak gerekir. Marksist estetik sahibi olabilmek için, ne tek başına örgütlülük, ne tek başına estetik “kitap kurdu” olmak yeterlidir. Her iki eylemliliği de bir arada yapabilen insanlar, geleceğin toplumunu inşa etme hakkını elde etmiş demektirler.
***
Ben, yaklaşık olarak kırk yıldır sanat ve politikayla uğraşan biriyim. Özellikle tiyatro sanatına ve sosyalizme olan tutkum, hiçbir değerle ölçülemeyecek denli üst düzeydedir. Ne yazık ki, ülkemizdeki örgütlü gücün, sanata gereken önemi vermediğine tanık olduğum gibi, estetiğe tapanların birçoğunun da örgütlü gücü görmezden geldiklerine çok sık rastlıyorum.
Yaklaşık kırk yıldır sosyalist sanat ve politikayla uğraşmama karşın, kafamdaki tiyatro fikrini hayata yansıtmayı sağladığımı asla söyleyemem. Bunun en önemli nedeni, demokrasiye teğet geçen, faşizmle kucaklaşan bir ülkede yaşıyor olmamızdır. İktidara öykünen, iktidardakileri alaşağı edince kendilerinin geleceği iktidarda pek bir değişiklik yapmayı düşünmeyen, düşünemeyenlerin egemen olduğu ekonomik ve politik ortamda, nesnel, bilimsel ve estetik bilinçle düşünen sanatçıların varlık gösterebilmeleri, son derecede zordur. Neredeyse olanaksızdır. Böyle bir düzeydeki sanatçının tek düşmanı kapitalist devlet çarkını döndürenler değildir; aynı zamanda, kendilerini solda ifade etmelerine karşın, LİNÇ KAMPANYASI düzenleyebilecek denli işi azıtanlardır. Ben, birincilerden daha çok, ikincilerden “korkarım”. Sağlı sollu sanata ve sanatçıya saldıranları, linç kültürüyle beslenen vampir ve Vandalları bildiğim için, içinde bulunduğum “sanatsızlık” ortamı nedeniyle büyük hayal kırıklıkları yaşadığımı pek söyleyemem.
Bir asker (Atatürk) tarafından kurulan Türkiye Cumhuriyeti, toplumsal devinimi askerî mantığa bağladığı için, ikide bir irili ufaklı darbelerle sarsıldı, sarsılıyor, sarsılacak.
12 Mart Faşizmi döneminde, tiyatro sanatına kıyısından köşesinden bulaşmış olan Talât Sait Halman’ı Kültür Bakanlığı’nın başına getiren askerler, 12 Eylül Faşizmi’ni inşa eder etmez de Kültür Bakanlığı çanağını inşa ettiler. Talât Sait Halman ile Kültür Bakanlığı çanağı parantezine tutsak edilen resmî tiyatro kültürü, ister istemez sığ bir görünüm çizdi, çiziyor. Derinlikli entelektüel bilincin örselenmesi için kullanılan Talât Sait Halman ve Kültür Bakanlığı çanağı, tiyatrodaki düzeysizliğin de birer sigortası olarak işlev gördü. Öyle ki, Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf (TAKSAV), 13. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali’nde 12 Mart Faşizmi Kültür Bakanı Talât Sait Halman’a, hem de “Emek Ödülü”nü T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay eliyle vererek, Türkiye kültürünün ilelebet düzeysizleşmesi için önemli bir katkıda bulunmuş oldu. 12 Mart Faşizmi Kültür Bakanı’na verilen bu ödüle ilk karşı çıkan Hilmi Bulunmaz, çok kısa zaman sonra, Mustafa Demirkanlı’nın başını çektiği LİNÇ KAMPANYASI ile susturulmak istendi. Bu kampanya, hiç de rastlantısal değildi. Bu kampanyanın zamanlaması, sosyalist tiyatro adamı Hilmi Bulunmaz’ın anti-faşist tavrını kırmak için düzenlenmişti. Aynı zamanda Coşkun Büktel’e, Özdemir Nutku tarafından atılan “Theope iftirası” da bu bağlamda gargaraya getirilmek istendi. Konumuz 12 Eylül Faşizmi olduğu için ve Theope’nin bu faşizmle, dolaysız değil, dolaylı ilişkisi bulunduğu için, bu konuyu ayrıca açımlamak istemiyorum. Meraklı okurlar, aşağıda linkini verdiğim siteden bu konuyla ilgili düşüncelerimi izleyebilirler.
Kültür Bakanlığı çanağına yeniden dönersek yada kaldığımız yerden konumuzu sürdürürsek; benim de, Bulunmaz Tiyatro adına bir iki kez yalamak gafletinde bulunduğum Kültür Bakanlığı çanağı, bu ülkenin tiyatrosuna en büyük zarar veren olgulardan biridir. “Ekmeği yada mamayı” Kültür Bakanlığı çanağından temin eden tiyatrolar, “pastayı” da Efes Pilsen’den temin ederek, akılları sıra günlerini gün etmeyi sürdürüyorlar. Bu tiyatrolar, Kültür Bakanlığı çanağının ne denli derinine inerlerse, o denli kapitalizm hizmetçisi oluyorlar. Bu tiyatrolar, Efes Pilsen şişesinin ne denli dibine yaklaşırlarsa, o denli alkolizme giden yola insan sürüklüyorlar.
12 Eylül Faşizmi, Talât Sait Halman’ın da hükümette görev aldığı12 Mart Faşizmi’nin yarım bıraktığı işi tamamlayabilmek için, bir yandan insanları salkım saçak darağaçlarında asarken, diğer yandan bu idamları gölgeleyip, halkı idamlara yabancılaştırmak için tiyatrolardan medet umdu. Sözel ve öznel olarak bu niyetlerini dile getirmeseler de, eylemsel ve nesnel anlamda, durumun topoğrafyası kendiliğinden ortaya çıktı: İnsanları, tiyatro kanalıyla düşsel evrene sürükleyip, o evrende sömürü ninnileri dinleten 12 Eyül Faşizmi, Kültür Bakanlığı çanağı yalattığı tiyatrolardan lojistik destek sağladı. Öyle ki, bir zamanların “devrimci” tiyatroları Ankara Sanat Tiyatrosu ve Dostlar Tiyatrosu gibi “topluluk”lar, miraslarını, halkı uyutmak için seve seve yada söke söke kullandırdılar. Bu tür tiyatroları hâlâ devrimci sanan insanlar; “Madem ki bu tür topluluklar Kültür Bakanlığı çanağı yalıyorlar, öyleyse ülkemiz demokrasiye geçmiştir!” yanılsamasına tutuldular.
Şu anda, küçük küçük ve belli belirsiz askerî darbeciklerle idare edilip, 12 Mart Faşizmi ve 12 Eylül Faşizmi gibi “görkemli” darbelere gereksinim duyulmuyorsa, bunun nedenlerinden biri de Kültür Bakanlığı çanağı yalayan tiyatroların nüfuz alanının boyutudur. Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, Ankara Ekin Tiyatrosu, Bizim Tiyatro… gibi sözde devrimci, özde kapitalist tiyatroların Kültür Bakanlığı çanağı yalama isteğinde olmaları, bu tür tiyatrolara güvenen insanlarda kapitalizme sıcak bakma, sosyalizmi erteleme eğilimi oluşturmaktadır.
En sağdan en sola dek, profesyonel tüm tiyatroların Kültür Bakanlığı çanağı yalamak için sıraya girmeleri, tiyatronun halktan yana değil, kapitalist devlet modelinden yana işlev sahibi olduğunu kanıtlar.
Havuç ile sopa arasına kurulan salıncakta kapitalizme hizmet etmek zorunda kalan tiyatrolar, ne denli ilerici söylem geliştirirlerse geliştirsinler, halk katında yada en azından halkçı aydınlar katında inandırıcı olamıyorlar. Burjuvaları ve küçük burjuvaları eğlendirmenin ötesine geçemeyen Kültür Bakanlığı çanağı yalayan tiyatrolar, kapitalizmin ilelebet muhafaza ve müdafaa edilmesi için enerjilerini, işgal ettikleri sahnelere akıtıyorlar.
Örnekse Dostlar Tiyatrosu, eski misyonunu da paraya dönüştürmek için, Sivas’93 adıyla, halkın devrimci duygularını pohpohlayan bir oyunu sahneye taşırken, hiçbir tiyatral, dramatik tat vermediği gibi, Kültür Bakanlığı çanağından aldığı avantayla, bir biçimde, Madımak Oteli’nde insanları yakan mantıktan medet umabiliyor. Madımak Oteli’ni yakan mantığa pek uzak olmayan Samanyolu TV’de figüranlık yapan Bizim Tiyatro’nun patronu Zafer Diper, aynı zamanda ilerici oyunlar sahneleyebiliyor. Ancak, izleyicinin verdiği destek yeterli olmadığı için, yani halkı inandıramadığı için, bu tiyatro da Kültür Bakanlığı çanağı yalamak zorunda kalıyor. Örnekleri çoğaltabiliriz.
Oysa Kültür Bakanlığı çanağı yalamamanın, bu çanağı kırmanın iki yolu var; izleyicinin desteğini sağlayıp gişe geliriyle ayakta durabilmek yada bir başka iş yapıp, oradan elde edilen gelirle tiyatroyu ayakta tutabilmek. Üçüncü yol yok. Üçüncü yol, Kültür Bakanlığı çanağı yalamak. Yani iktidarda kim varsa, ona yaltaklanmak. İktidardakine kuyruk sallamak. 12 Eylül Faşizmi’nin çizdiği rotanın dışına çıkmamak!
Tiyatro esnafını, 12 Eylül Faşizmi’nin dayattığı Kültür Bakanlığı çanağını yalamaya razı edebilmek için, bir de kamuoyu oluşturup, bu kamuoyu kanalıyla, çanak yalayanların gönüllerini temizlemek gerekiyor. Bunun için de tiyatro dergi ve tiyatro siteleri gündeme geliyor. Başta Mustafa Demirkanlı’nın sahibi olduğu Tiyatro… Tiyatro… dergisi olmak üzere, hemen hemen tüm yayın organları, özetle “Tiyatro Yayıncıları Birliği”, âdeta birer resmi kurum gibi çalışıp, Kültür Bakanlığı çanağını kutsuyorlar. Kültür Bakanlığı çanağını olağanlaştırmak için, sürekli olarak bu çanağın önemini gündeme getirip haber yapıyorlar. Yakında “Kültür Bakanlığı Çanağı Kilisesi” yada “Çanakya” diye bir ütopik ülke inşa ederlerse hiç şaşmamalıyız!
Tiyatro… Tiyatro… dergisi başta olmak üzere, tiyatro yayıncılığına baktığımızda, kapitalizmin ilelebet muhafaza ve müdafaa edilmesi için savaşım verildiği, hemen göze çarpıyor. Kapitalizmi kutsayan ve başını Mustafa Demirkanlı’nın çektiği “Tiyatro Yayıncıları Birliği”, sosyalizmin bir düş olarak bile ele alınmasını istemiyor. “Tiyatro Yayıncıları Birliği”nin Coşkun Büktel ile Hilmi Bulunmaz’ın sanatsal ifade olanaklarını imha etmek için verdikleri mücadeleyi gözlemlemek, başlı başına bir laboratuar işlevi görüyor. Bu laboratuara ne zaman göz atsam, Mikhail Bulgakov’un Köpek Kalbi romanındaki köpekten insana dönüştürülen Sharik aklıma geliyor. Bilimsel düşünceye hizmet eden, kanıtlı/belgeli tiyatro hizmeti sunan Büktel ile Bulunmaz, iktidarın dümen suyunda havlayan Sharik’ler tarafından susturulmak isteniyor. Çünkü şimşek hızıyla çürüyen Türkiye tiyatrosuna bilimsel yöntemler değil; köpeksel yöntemler gerekiyor anlaşılan!
Özetle, bir tiyatrocu, genelde faşizme, özelde 12 Mart ve/ya 12 Eylül Faşizmi’ne karşı çıkabilmek için, öncelikle Kültür Bakanlığı çanağına karşı çıkmalı. Bir gözü Kültür Bakanlığı çanağında, diğer gözü halkın verdiği sosyalizm mücadelesinde olanlar, kör olmasalar da şaşı olurlar. Dikkat küçük burjuva var! Dikkat köpek var!
Not: Yukarıdaki yazıda anlaşılma zorluğu varsa, bunun en önemli nedeni, yazımın yayınlanmasını sağlamak için, yazıya linkler koymadım. Bu sorunu aşabilmek için, www.tiyatroyun.blogspot.com sitesindeki ilgili yazıları okuyabilirsiniz. Zâten tiyatroyu bir sanat olarak algılayıp, bu sanata duyarlı olanlar, bence, mutlaka adını verdiğim siteyi izliyorlardır.
29 Ağustos 2009 Cumartesi
Latin Amerikalı Liderler, UNASUR Toplantısı’nda ABD üslerini kıtada istemediklerini vurguladılar.
Canan Ateş
28 Ağustos 2009
UNASUR’un (Unión de Naciones Sudamericana / Güney Amerika Ulusları Birliği) 10 Ağustos tarihinde Ekvator’un başkenti Quito’da yapılan son toplantısında, Kolombiya’daki ABD askeri üsleri ile ilgili görüşmede Kolombiya devlet başkanı Alvaro Uribe’nin bulunmaması nedeniyle Arjantin devlet başkanı Christina Fernandez, bir sonraki toplantının Arjantin’de yapılmasını önermişti. Arjantin’in Bariloche kentinde yapılan UNASUR olağanüstü toplantısına evsahipliği yapan Arjantin devlet başkanı Christina Fernandez, Uruguay, Bolivya, Şili, Ekvator, Brezilya, Paraguay, Venezuela, Kolombiya, Peru ve Surinam devlet başkanlarının katılımıyla Latin Amerika için son derece kritik önem taşıyan bu toplantıya UNASUR dönem başkanı Rafael Correa ile birlikte başkanlık etti.
Christina Fernandez, UNASUR ülkeleri olarak Güney Amerika’nın bir parçası olmayan bir ülkenin bölgede askeri üsler kurması ile ilgili olarak bir doktrinin netleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Kendilerinin de benzer bir tecrübeye sahip olduğunu belirten Fernandez, İngiltere’nin 1982 yılında işgal ettiği ve Arjantin kıyılarına sadece birkaç km uzaklıktaki Las Malvinas adalarında askeri üsler kurduğunu ve bunların yalnız ada halkı için değil tüm kıta için bir tehlike oluşturduğunu vurguladı. Bu nedenle tüm kıta ülkelerinin bu konuda net bir çizgide durması ve UNASUR’un bu toplantısından geçenkinden farklı olarak bu yönlü bir sonuç çıkması gerektiğini ifade etti. Güney Amerika’yı bir barış bölgesi olarak tutmanın önemini vurgulayan Fernandez, kıtayı aslında kendisinin olmayan çatışmalardan uzak tutmak gerektiğini belirtti.
Geçen seferki UNASUR toplantısına, aslında konunun muhatabı olmasına rağmen katılmayan Kolombiya devlet başkanı Alvaro Uribe, ABD ile kurulacak askeri üsler konusundaki anlaşmanın imzalandığını belirterek bu üslerin Kolombiya için ne kadar ‘gerekli’ olduğunu ispatlamaya uğraştı. Önce ülkedeki uyuşturu kaçakçılığının geldiği vahim durumu açıklamaya çalışan Uribe, ABD desteğinin bu ‘mücadelede’ son derece etkili olduğunu belirtti. Kolombiya’nın ABD ile ilişkisinin aslında yeni olmadığını, 1950’lerden bu yana devam ettiğini ve bu yıllarda gelişen gerillaya karşı verilen mücadelede ‘ABD’nin büyük katkısı olduğunu’ itiraf etti. Halen Plan Kolombiya çerçevesinde ABD’den alınan mali ve askeri yardımların kıtanın güvenliğini tehdit etmekten çok Kolombiya gibi yoksul bir ülkenin uyuşturucuya ve gerillaya karşı savaşında yardımcı olmak maksadı taşıdığını belirten Uribe, daha sonra hazırlamış olduğu kimi fotoğrafları göstererek gerillanın ‘katliamlar’ yaptığını iddia ederek kimseye inandırıcı gelmeyen şovunun ilk kısmını tamamladı.
Uribe’nin ardından söz alan Uruguay devlet başkanı Tabare Vasquez ise Kolombiya’daki ABD üslerine karşı net bir tavır sundu. Vasquez, Arjantin’in Las Malvinas Adaları’ndaki İngiliz askeri güçlerine karşı nasıl bir tavır alıyorlarsa ABD üslerine de karşı aynı tavrı aldıklarını belirterek, Güney Amerika’nın barışın, özgürlüğün ve bağımsızlığın toprakları olması gerektiğini vurguladı.
Venezuela devlet başkanı Hugo Chavez, UNASUR’un Kolombiya’da barışın sağlanması için bir inisiyatif oluşturması gerektiğini belirtti. Bir Venezuellalı olarak Kolombiya’da bulunan 7 adet ABD askeri üssünden endişe duyduğunu belirten Chavez, internetten edindiği ve kamuya açık olarak ABD’nin savunma politikasını belirten bir dokümandan kimi dikkat çekici noktaları vurguladı. Uribe’nin ısrarla vurguladığı ‘ABD üslerinin tamamen Kolombiya’nın iç meselelerini çözmeye yardımcı olmak amacıyla bulunuşunun’ temelsiz olduğunu, bu belgedeki 12 nolu madde ile somutlayan Chavez, ABD Güney Komandosu’nun Güney Amerika kıtasında hareketli operasyonlar yapabilecek bir noktada konuşlanma konusundaki niyetinin altını çizdi. Ekvator devlet başkanı Correa ise Chavez’in satır aralarından çıkarıp altını çizdiği ve kamuya açık bir belgede dahi bulunan bu niyetin kendilerini çok kaygılandırdığını ve Obama’dan gelip bu konuyu kendilerine bir toplantıda net bir şekilde açıklaması gerektiğini ifade etti.
Chavez, ABD Kolombiya’dan kıtaya yönelik bir saldırı yapmayacağına dair bin kez söz verse dahi, kendilerinin emperyalizmin yalanlarına kulak asmayacaklarını ve bu durumun Venezuela’yı ve Ekvator’u, Kolombiya’nın daha önce topraklarına saldırı yaptığı komşuları olarak kaygılandırdığını vurguladı. Kolombiya’nın ABD ile yaptığı anlaşmayı tüm açıklığı ile ortaya sermesini talep eden Chavez, Honduras devlet başkanı Manuel Zelaya’nın darbe sonrası Kosta Rika’ya götürülmeden önce zorla bindirildiği uçağın sözü edilen belgede adı geçen Palanquero ABD üssüne indiğini ve bunun da ne anlama geldiğini açıkladı. Venezuela devlet başkanı, ABD’nin Honduras darbesindeki rolünü açıkça ortaya koyan Palanquero’daki üsten Güney Amerika ve hatta Afrika’ya müdahale niyetini vurguladı.
Uribe’ye destek veren ve onun ‘gerçek bir vatansever’ olduğunu iddia eden Peru’nun sağcı devlet başkanı Alan Garcia’nın, bu üslerin kıtadaki bir işgal girişimi olmadığını düşündüğünü ve bu üslerin oradaki uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadeledeki etkili olması gerektiğini söylemesi üzerine Ekvator devlet başkanı Correa’nın cevabı ise, bu mücadeleyi ABD ile değil, kıtanın ülkelerinin birlikte vermesi gerektiği şeklinde oldu. Latin Amerika kıtasının Bolivya’daki geçen yıl gerçekleşen darbe girişimini püskürtmeyi başaracak denli etkili bir örgütü olan UNASUR’un uyuşturu ile mücadelede konusundaki tüzük maddesini ise Arjantin devlet başkanı Fernandez okudu. Garcia, Uribe’nin Kolombiya’daki askeri üsleri denetime açması ve casus uçaklar, radarlar olup olmadığının görülmesi gerektiğini talep ederek kendisinin benzer bir durumda bu şekilde davranacağını iddia etti.
Bolivya devlet başkanı Morales ise, kıtadaki ABD varlığını kesin bir dille reddetti. Obama’nın Kolombiya’daki askeri üslerle ilgili açıklamasına ironik bir dille ‘onlar üs değil, sadece uniformalı askeri birlikler’ kariılık veren Morales, sözlerine ‘ABD, oradaki yasadışı uyuşturucu pazarına UNASUR ülkeleri olarak askeri güç göndererek müdahale etmek istesek bize nasıl karşı çıkacaksa biz de buradaki emperyalist askeri varoluşa izin vermemeliyiz’ şeklinde devam etti. Morales, bu üslerin ABD’nin kıtadaki baskısını arttırmak ve yerlileri katleden, emekçi halklara saldıran sömürgeciliğin devamından başka bir olmayacağını vurguladı.
Şili devlet başkanı Michel Bachelet, kıta ülkelerinin kendi iç işlerinden kendilerinin sorumlu olduğunu ifade ederek konunun kıta güvenliği olması durumunda yapılacak anlaşmaların UNASUR nezdinde açıklanması ve içeriğinin bilinmesine ihtiyaç olduğu belirtti.
Paraguay devlet başkanı Fernando Lugo, ülkesinde olduğu iddia edilen ABD üslerinin varlığını yalanlayarak ülkesinin son otuz yıl içerisinde kıtada silahlanmaya en az kaynak ayıran ülke olduğunu ifade etti. Kolombiya’daki ABD üsleriyle ilgili olarak ise ‘bu üslerin, ülkelerin sınırlarını bağımsızlık ve demokrasilerimizi tehdit edecek şekilde ihlal etmesi endişesi taşıyorum’ dedi. Kolombiya’nın bu üslerin UNASUR ülkeleri tarafından denetlenmesine izin vermesi gerektiğini belirten Lugo ‘ eğer saklanacak birşey yoksa tebrikler, yok eğer uygunsuz bir durum varsa UNASUR bunu ülkelerimizin demokrasisine zarar vermeyecek şekilde adapte etmelidir’ dedi.
UNASUR ülkelerinin devlet başkanları, sonuç bildirgesinde ‘Latin Amerika halklarının bağımsızlıklarına yönelik her türlü müdahaleyi engelleme’ konusunda ortak hareket edeceklerini ve kıtayı bir barış bölgesine dönüştürme niyetlerini vurguladılar. Devlet başkanları, kıtadaki yabancı askeri güçlerin varlığının, barışı ve bölgenin güvenliğini tehdit edemeyeceğinin altını çizerek, buradan hareketle Chavez’in ortaya çıkardığı dokümanın Güney Amerikalı bileşenlerden oluşacak olan bir konsey tarafından incelenip bu konuya ilişkin saptamanın yapılması kararını aldılar.
28 Ağustos 2009
UNASUR’un (Unión de Naciones Sudamericana / Güney Amerika Ulusları Birliği) 10 Ağustos tarihinde Ekvator’un başkenti Quito’da yapılan son toplantısında, Kolombiya’daki ABD askeri üsleri ile ilgili görüşmede Kolombiya devlet başkanı Alvaro Uribe’nin bulunmaması nedeniyle Arjantin devlet başkanı Christina Fernandez, bir sonraki toplantının Arjantin’de yapılmasını önermişti. Arjantin’in Bariloche kentinde yapılan UNASUR olağanüstü toplantısına evsahipliği yapan Arjantin devlet başkanı Christina Fernandez, Uruguay, Bolivya, Şili, Ekvator, Brezilya, Paraguay, Venezuela, Kolombiya, Peru ve Surinam devlet başkanlarının katılımıyla Latin Amerika için son derece kritik önem taşıyan bu toplantıya UNASUR dönem başkanı Rafael Correa ile birlikte başkanlık etti.
Christina Fernandez, UNASUR ülkeleri olarak Güney Amerika’nın bir parçası olmayan bir ülkenin bölgede askeri üsler kurması ile ilgili olarak bir doktrinin netleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Kendilerinin de benzer bir tecrübeye sahip olduğunu belirten Fernandez, İngiltere’nin 1982 yılında işgal ettiği ve Arjantin kıyılarına sadece birkaç km uzaklıktaki Las Malvinas adalarında askeri üsler kurduğunu ve bunların yalnız ada halkı için değil tüm kıta için bir tehlike oluşturduğunu vurguladı. Bu nedenle tüm kıta ülkelerinin bu konuda net bir çizgide durması ve UNASUR’un bu toplantısından geçenkinden farklı olarak bu yönlü bir sonuç çıkması gerektiğini ifade etti. Güney Amerika’yı bir barış bölgesi olarak tutmanın önemini vurgulayan Fernandez, kıtayı aslında kendisinin olmayan çatışmalardan uzak tutmak gerektiğini belirtti.
Geçen seferki UNASUR toplantısına, aslında konunun muhatabı olmasına rağmen katılmayan Kolombiya devlet başkanı Alvaro Uribe, ABD ile kurulacak askeri üsler konusundaki anlaşmanın imzalandığını belirterek bu üslerin Kolombiya için ne kadar ‘gerekli’ olduğunu ispatlamaya uğraştı. Önce ülkedeki uyuşturu kaçakçılığının geldiği vahim durumu açıklamaya çalışan Uribe, ABD desteğinin bu ‘mücadelede’ son derece etkili olduğunu belirtti. Kolombiya’nın ABD ile ilişkisinin aslında yeni olmadığını, 1950’lerden bu yana devam ettiğini ve bu yıllarda gelişen gerillaya karşı verilen mücadelede ‘ABD’nin büyük katkısı olduğunu’ itiraf etti. Halen Plan Kolombiya çerçevesinde ABD’den alınan mali ve askeri yardımların kıtanın güvenliğini tehdit etmekten çok Kolombiya gibi yoksul bir ülkenin uyuşturucuya ve gerillaya karşı savaşında yardımcı olmak maksadı taşıdığını belirten Uribe, daha sonra hazırlamış olduğu kimi fotoğrafları göstererek gerillanın ‘katliamlar’ yaptığını iddia ederek kimseye inandırıcı gelmeyen şovunun ilk kısmını tamamladı.
Uribe’nin ardından söz alan Uruguay devlet başkanı Tabare Vasquez ise Kolombiya’daki ABD üslerine karşı net bir tavır sundu. Vasquez, Arjantin’in Las Malvinas Adaları’ndaki İngiliz askeri güçlerine karşı nasıl bir tavır alıyorlarsa ABD üslerine de karşı aynı tavrı aldıklarını belirterek, Güney Amerika’nın barışın, özgürlüğün ve bağımsızlığın toprakları olması gerektiğini vurguladı.
Venezuela devlet başkanı Hugo Chavez, UNASUR’un Kolombiya’da barışın sağlanması için bir inisiyatif oluşturması gerektiğini belirtti. Bir Venezuellalı olarak Kolombiya’da bulunan 7 adet ABD askeri üssünden endişe duyduğunu belirten Chavez, internetten edindiği ve kamuya açık olarak ABD’nin savunma politikasını belirten bir dokümandan kimi dikkat çekici noktaları vurguladı. Uribe’nin ısrarla vurguladığı ‘ABD üslerinin tamamen Kolombiya’nın iç meselelerini çözmeye yardımcı olmak amacıyla bulunuşunun’ temelsiz olduğunu, bu belgedeki 12 nolu madde ile somutlayan Chavez, ABD Güney Komandosu’nun Güney Amerika kıtasında hareketli operasyonlar yapabilecek bir noktada konuşlanma konusundaki niyetinin altını çizdi. Ekvator devlet başkanı Correa ise Chavez’in satır aralarından çıkarıp altını çizdiği ve kamuya açık bir belgede dahi bulunan bu niyetin kendilerini çok kaygılandırdığını ve Obama’dan gelip bu konuyu kendilerine bir toplantıda net bir şekilde açıklaması gerektiğini ifade etti.
Chavez, ABD Kolombiya’dan kıtaya yönelik bir saldırı yapmayacağına dair bin kez söz verse dahi, kendilerinin emperyalizmin yalanlarına kulak asmayacaklarını ve bu durumun Venezuela’yı ve Ekvator’u, Kolombiya’nın daha önce topraklarına saldırı yaptığı komşuları olarak kaygılandırdığını vurguladı. Kolombiya’nın ABD ile yaptığı anlaşmayı tüm açıklığı ile ortaya sermesini talep eden Chavez, Honduras devlet başkanı Manuel Zelaya’nın darbe sonrası Kosta Rika’ya götürülmeden önce zorla bindirildiği uçağın sözü edilen belgede adı geçen Palanquero ABD üssüne indiğini ve bunun da ne anlama geldiğini açıkladı. Venezuela devlet başkanı, ABD’nin Honduras darbesindeki rolünü açıkça ortaya koyan Palanquero’daki üsten Güney Amerika ve hatta Afrika’ya müdahale niyetini vurguladı.
Uribe’ye destek veren ve onun ‘gerçek bir vatansever’ olduğunu iddia eden Peru’nun sağcı devlet başkanı Alan Garcia’nın, bu üslerin kıtadaki bir işgal girişimi olmadığını düşündüğünü ve bu üslerin oradaki uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadeledeki etkili olması gerektiğini söylemesi üzerine Ekvator devlet başkanı Correa’nın cevabı ise, bu mücadeleyi ABD ile değil, kıtanın ülkelerinin birlikte vermesi gerektiği şeklinde oldu. Latin Amerika kıtasının Bolivya’daki geçen yıl gerçekleşen darbe girişimini püskürtmeyi başaracak denli etkili bir örgütü olan UNASUR’un uyuşturu ile mücadelede konusundaki tüzük maddesini ise Arjantin devlet başkanı Fernandez okudu. Garcia, Uribe’nin Kolombiya’daki askeri üsleri denetime açması ve casus uçaklar, radarlar olup olmadığının görülmesi gerektiğini talep ederek kendisinin benzer bir durumda bu şekilde davranacağını iddia etti.
Bolivya devlet başkanı Morales ise, kıtadaki ABD varlığını kesin bir dille reddetti. Obama’nın Kolombiya’daki askeri üslerle ilgili açıklamasına ironik bir dille ‘onlar üs değil, sadece uniformalı askeri birlikler’ kariılık veren Morales, sözlerine ‘ABD, oradaki yasadışı uyuşturucu pazarına UNASUR ülkeleri olarak askeri güç göndererek müdahale etmek istesek bize nasıl karşı çıkacaksa biz de buradaki emperyalist askeri varoluşa izin vermemeliyiz’ şeklinde devam etti. Morales, bu üslerin ABD’nin kıtadaki baskısını arttırmak ve yerlileri katleden, emekçi halklara saldıran sömürgeciliğin devamından başka bir olmayacağını vurguladı.
Şili devlet başkanı Michel Bachelet, kıta ülkelerinin kendi iç işlerinden kendilerinin sorumlu olduğunu ifade ederek konunun kıta güvenliği olması durumunda yapılacak anlaşmaların UNASUR nezdinde açıklanması ve içeriğinin bilinmesine ihtiyaç olduğu belirtti.
Paraguay devlet başkanı Fernando Lugo, ülkesinde olduğu iddia edilen ABD üslerinin varlığını yalanlayarak ülkesinin son otuz yıl içerisinde kıtada silahlanmaya en az kaynak ayıran ülke olduğunu ifade etti. Kolombiya’daki ABD üsleriyle ilgili olarak ise ‘bu üslerin, ülkelerin sınırlarını bağımsızlık ve demokrasilerimizi tehdit edecek şekilde ihlal etmesi endişesi taşıyorum’ dedi. Kolombiya’nın bu üslerin UNASUR ülkeleri tarafından denetlenmesine izin vermesi gerektiğini belirten Lugo ‘ eğer saklanacak birşey yoksa tebrikler, yok eğer uygunsuz bir durum varsa UNASUR bunu ülkelerimizin demokrasisine zarar vermeyecek şekilde adapte etmelidir’ dedi.
UNASUR ülkelerinin devlet başkanları, sonuç bildirgesinde ‘Latin Amerika halklarının bağımsızlıklarına yönelik her türlü müdahaleyi engelleme’ konusunda ortak hareket edeceklerini ve kıtayı bir barış bölgesine dönüştürme niyetlerini vurguladılar. Devlet başkanları, kıtadaki yabancı askeri güçlerin varlığının, barışı ve bölgenin güvenliğini tehdit edemeyeceğinin altını çizerek, buradan hareketle Chavez’in ortaya çıkardığı dokümanın Güney Amerikalı bileşenlerden oluşacak olan bir konsey tarafından incelenip bu konuya ilişkin saptamanın yapılması kararını aldılar.
19 Ağustos 2009 Çarşamba
Kolombiya'daki ABD "işgal"i sürüyor hâlâ!
ABD Kolombiya büyükelçisi: "FARC, Kolombiya'daki ABD güçlerinin hedefi olacak"
Canan Ateş
20 Ağustos 2009
Kolombiya’nın başkenti Bogota’da bulunan ABD büyükelçisi William Brownfield, Kolombiya ve ABD ortak operasyonlarının hedefi FARC olacaktır dedi.
ABD büyükelçisi günlük El Tiempo gazetesine verdiği demeçte, "Bana eğer, bu anlaşmadan (ABD’nin Kolombiya’daki askeri üs sayısını 7’e çıkaran anlaşma) gelecekte ne gibi faydalar sağlanacak diye sorarsanız size cevabım hiç bir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde, FARC’ı hedeflediğimiz alanlardan çıkarmak olacaktır," dedi.
"Kolombiya ile yaptığımız bu ikili anlaşma çerçevesinde, komşu ülkelerin izni olmadığı sürece bu sınırlardan geçmeyeceğiz. Plan Kolombiya çerçevesinde Kolombiya Hükümeti ile olan işbirliğimiz yeni değil ve en az on yıldır sürüyor ve bu zamana kadar bu işbirliğini Kolombiya dışındaki misyonlar için kullanmadık. Amaçlarımızdan birisi FARC’ı bitirmek ve yıllardır süren bu mücadelede bir sonuç alacağımıza inanıyorum. Bu aşamalı bir pazarlık, askeri operasyonlar üzerinden olabilir, ya da FARC’ı bölme süreci dolayımında olabilir ama Kolombiya’nın bu FARC dramından kurtulması gerekiyor’ diyen büyükelçi şöyle devam etti: ‘Sınırlarda tam olarak çizgiler belli değil. ABD operasyonlarının hangi sınırlarda gerçekleşeceğini belirlemek için sınır boylarında varolagelen olayları tanımlamak gerekiyor bunun için beklemeliyiz."
Kolombiya’daki ABD büyükelçisinin ifadelerinden de anlaşılacağı üzere yeni kurulacak 7 ABD askeri üssünün birincil hedefinin gerilla hareketine yönelik olduğu konusunda bir itiraf var. Ancak son zamanlarda Venezuela ve Ekvator’a yönelik provokasyonlardaki temel olgunun FARC meselesi olduğu ve ABD’nin Kolombiya topraklarındaki operasyonlarının sadece son 10 yıla değil, FARC-EP kurucu önderleri Manuel Marulanda, Jacobo Arenas ve beraberindeki 45 gerillanın Marquetalia Dağlarındaki direnişini ezmek amaçlı 16 bin askeri kapsayan bizzat ABD destekli Plan LASO adlı operasyona dayandığı ve 45 yıllık bu savaşta sonuç almak şöyle dursun karşısındaki halk direnişinin gittikçe geliştiği ortadayken, ‘amacın sadece FARC’a karşı savaş kazanmak’la sınırlı olmadığı, bunun yanında FARC’ın sınır hatlarındaki varlığını bahane ederek Venezüella, Ekvator ve Brezilya’nın stratejik Amazon bölgelerini işgal etmek olduğu yıllardır planı yapılan gerçekler.
Öte yandan Venezuela’ya yönelik olası bir ABD-Kolombiya işgal girişiminde Venezüella halkının doğrudan stratejik ittifakının FARC-EP olacağı net olduğu için (ki bu yaklaşık bir yıl önce, FARC-EP’nin başkent Bogota’dan Kolombiya-Venezüella sınır hattına kadarki bölgelerde örgütlü en kalabalık bloğu olan 25-30 cepheye sahip Doğu Bloğu komutanlığı tarafından açıkça dile getirilmişti.) ABD ve Kolombiya Devleti için FARC-EP’yi bir şekilde etkisizleştirmek stratejik bir öneme sahip. Yani Chávez önderliğindeki Bolivarcı anti-emperyalist ilerleme ve bütünleşmeyi faşist Kolombiya devleti üzerinden durdurmak için FARC-EP’yi yoketmek ABD’nin güncel olarak nihai olmasa da birincil hedefi. Paramiliter-faşist Kolombiya Devletinin Marksist Bolivarcı FARC-EP öncülüğündeki bir devrim ya da ABD yanlısı olmayacak bir iktidar lehine devrilmesi, ABD için Latin Amerika’nın büyük oranda kaybedilmesi anlamına gelecektir. Latin Amerika, Karayipler ve Orta Amerika’nın birleşme noktasında jeopolitik açıdan büyük öneme sahip Kolombiya -ABD’nin yoğunlaşması bu yüzden- bu bölgelerde yaşayan yoksul halkların kaderini belirleyecek kilit bir öneme sahip.
Bölge ilerici hükümetleri ve halkları ya Kolombiya’daki direnişe sahip çıkıp Simon Bolivar’ın ‘Gran Colombia/ Büyük Kolombiya’ projesini (Bolivar bütün Latin Amerika’yı bu isim altında tek bir ülke olarak birleştirmek istiyordu ve bunu Venezuela, Kolombiya ve Ekvador’da birleşik bir cumhuriyet kurarak kısa süreliğine kısmen başarmıştı) gerçekleştirmek için uğraşacaklar ya da Bolivar’ın ölümünden sonra dağılıp günümüze kadar büyük güçlerin sömürgesi haline geldikleri gibi tekrar emperyalist boyunduruğa girip kardeş düşmanlığına sürüklenecekler.
19 Ağustos 2009, Caracas.
18 Ağustos 2009 Salı
Kolombiya'nın Venezuela'yı taciz ettiği haberini Canan Ateş yaptı!
Venezuela Komünist Partisi (PCV), Kolombiya ordusunun Venezuela sınırındaki ihlâlleri konusunda hükümeti uyardıVenezuela Komunist Partisi politbürosu, 18 Ağustos 2009’da yaptığı açıklamada, geçtiğimiz hafta sonu Kolombiya ordusunun Venezuela topraklarına yönelik iki kez sınır ihlâlinde bulunduğunu ve bunu "Venezuela halkına karşı yapılan emperyalist bir provokasyon" olarak nitelendirdiklerini belirtti.
Milletvekili ve PCV Genel Sekreteri Oscar Figuera, bu olayları "Kolombiya ile Venezuela ordusu arasında silahlı çatışma çıkarmayı hedefleyen istikrarsızlaştırma planının bir parçası" olarak nitelendirdi. Venezuela Komünist Partisi (PCV) tarafından yapılan açıklamada; "14 Ağustos 2009 günü Kolombiyalı 150 paramiliter, Zulia eyaletine bağlı Jose Maria Semprun bölgesinde bulunan Tarra köprüsünden geçerek Venezuela topraklarına yönelik kısa süreli bir işgal gerçekleştirdiler. Bu olayın üzerinden 24 saatten kısa bir süre sonra, 15 Ağustos 2009 günü saat 17.00'de Uribe Velez’in yönettiği 'narko-paramiliter' Kolombiya devletine ait, sınırda dolaşan 3 helikopterden 'blackhawk' tipi bir helikopter 10 dakika boyunca yine aynı bölgedeki Simón Bolívar de la Parroquia Barí kasabasının üzerinde uçtu," denildi.
Komünist yönetici, bu olayların 3-4 yıl öncesinde de yaşandığını ve o dönem bu bölgeye giren paramiliterlerin bir ilkokulu yaktıklarını hatırlattı.
"Elimize ulaşan bu bilgiler doğrultusunda Venezuela Hükümeti'nin dikkatini çekiyor, bu olayları derhal araştırmasını ve uluslararası diplomasiyi harekete geçirmesini talep ediyoruz" dedi.
Haber: Canan Ateş, 18 Ağustos 2009, Caracas
16 Ağustos 2009 Pazar
Venezuela Mektubu / 1
Yavuz Kulu16 Ağustos 2009
Bir kavram olarak sosyalist gerçekçilik bir yaratı yöntemi olarak sanatsal duruşun ve kavrayışın ifadesidir. Çağımızın keskinleşen sınıf savaşımı içerisinde duruşunu ve dışavurumunu bu savaşımda taraf olarak koyar sosyalist gerçekçilik. Sosyalist gerçekçilik kendi alt yapısını oluşturan gerçekçi yaratı yönteminden ayrı ele alınamaz. Önceli olan sanat hareketi gerçekçiliğin başlıca ilkeleri sosyalist gerçekçilik için de geçerlidir.
***
Gerçekçilik bu adla 19.yy’da anılmaya başlamıştır. Ancak izlerine daha önceki yüzyıllarda da rastlayabiliriz. Romantizm, izlenimcilik, neo-klasizm gibi bir akım olmaktan ziyade bir sanat anlayışı, yaratı yöntemidir. Gerçekçilik temel dayanağını yansıtma kuramından alır. Dış dünyanın yeniden dışavurumu sanatın ele aldığı en temel yodur. Sanatçının algıladığı nesnelliği iletmesi sanat tarihinin başından beri süregelen sanatsal eylemdir. Ancak yansıtılan her gerçeklik gerçekçi sanat olarak ele alınamaz. Yansıtma kuramından yola çıkan natüralizm de dış dünyanın nesnelliğini kabul eder ve sanatçının da bu ‘yalın’ gerçekliği tanımlaması gerektiğini koşullar. Ancak gerçekçilik ve natüralizm aynı kuramdan yola çıkmalarına rağmen taban tabana zıttırlar. "Gerçekçi yaklaşım, gerçek olguların doğalcı(natüralizm) kaydına da karşıdır." (s.234 Avner Ziss) Çünkü natüralizm dış dünyanın algılandığı biçimiyle yansıtılmasını amaçlar. Natüraliste göre bizden bağımsız olarak var olan gerçeklik tüm çıplaklığıyla gözümüzün önündedir. Ve algılandığı biçimiyle yansıtılması yeterlidir. "...sanatçının şu gördüğümüz dünyayı burada ki nesneleri, insanları, eleinden geldiğince onlara sadık kalarak yansıttığına ya da yansıtması gerektiğine inanır bu kavram. Doğalcı(natüralist) olan bu anlayışa göre, sanatçı bize hayatı, ya da hayatın bir parçasını, bir yönünü, bir kesitini olduğu gibi sunar. Yüzeysel bir gerçekliğin kopyasıdır eser." (s. 19 Berna Moran)
Natüralist sanır ki dış dünyayı basit duyumsamayla çözümleyebilir ve aktarabilir. Leninden aktaran Max Rieser şöyle ifade etmekte: "Lenin Materyalizm ve Ampriokritisizm adlı eserinde Marksist felsefenin bilgi teorisini çizerken, düşüncenin dış gerçekliği doğru olarak yansıttığını ileri sürer. Ancak dış dünyanın görünüşü ile özü aynı değildir. Biz madde dünyasının özünü duyularımızla algılayamayız doğa yasalarını keşfederek öğreniriz.." (s.56,57 B.M.) "Ama ne var, canlı doğa bilimi, biyolojik bir kavramon oluşmasıyla başlar, elmanın yalın gözlemiyle değil." (s.233Avner Ziss) Taklit bize dış dünyanın bilgisini vermez, olsa olsa görünüşünün bilgisini verir. İşte gerçekçilik bu bakış açısıyla natüralizmden ayrılır. "Gerçekçi sanatın hakikati, hakikiliği(véracité) gerçek olayın dışa dönük tıpa tıp bir tasarımı anlamına gelmez; tersine bu olayın özünü, imgenin karşılamasını gerektirir." (s.234A.Z.) "Örneğin Çernişevski’ye göre sanat gerçekliğin yansıtılmasıdır, ama bu bir kopyacılık değildir, zira yazar görüneni olduğu gibi yansıtmamalı öze ait olanla olmayanı ayırt etmelidir." (s.41 B.M.)
Sanatta, bilim de dış dünyanın özünü iç yapısını çözümleyerek gerçekliği ortaya çıkarır.
Kuşkusuz bun da gözleminde yeri vardır ama sanat içinde gözlem tek başına yeterli olamaz. Basit gözlemden öte bütünden parçaya bakma, somut olaylar da geneli kavrama daha önemlidir. Dünya tüm karmaşıklığı ve ayrıntısıyla karşısında durur sanatçının. Onun gerçekliği ortaya çıkarması gerekli ve gereksiz ayrıntıyı ayırabilmesiyle mümkündür. "...belli bir perspektife dayanmadan, yani önemli ve gerekli olnla olmayanı ayırmadan gelişigüzel yığmakla olsa olsa yüzey gerçeklik yaratılır. Gerçekçi eserde sunulan gerçeklik eksik olmasına eksiktir, bütün ayrıntıları içine almaz ama bu öyle bir kopyadır ki eksikliğine karşın yine de bütünü yansıtır." (s.58 B.M.) Gerçekçi sanatın özelde geneli bulması tipiklik kategorisiyle açıklanır. Sanatçı tipik olanı bir zümre/ katmanın karakteristik özelliklerini bularak onu ortaya koyar "Gerçekçi sanatta tipleme(typisation) sanatsal bir bireşim(sentez) aracıdır. Belinski onu özce bir yapıtın kişisinin aynı cinsten büyük sayıda kişilerin temsilcisine dönüştürülmesi gibi görürdü. Ona göre tipik imgeler, cinslerin türlere bağlı olması gibi yaşamdaki olaylara bağlıdır. Her tip kendine türsel(generique) belirtileri, bir çok olaya özgü çizgileri toplar." (s.77 A.Z.)
Gerçekçi tüm ayrıntıları ve karmaşasıyla yaşama onu çözümleyerek bakmış ve böylece dış dünyanın çelişkilerini görebilmiştir.
Gerçekçilik bir sanat hareketi olarak inasanı ve toplumu kendine konu edinmiştir. Bu yüzden toplumdan ve toplumsallıktan kopuk bir gerçekçilikten söz edilemez . Toplumsallık olgusu gerçekçiliğin bir sonraki evresi sosyalist gerçekçiliğe evrimlesin de tartışılmaz faktördür. Ancak gerçekçi yaratı yönteminin ardılı olan sosyalist gerçekçilik alt yapısını gerçekçi yöntemden almış olmasıyla birlikte taraflılığını net bir biçimde koymasıyla ondan ayrılır. "Sosyalist gerçekçiliğin hem değişen, değişebilen; hem de değişmeyen, değişmez özellikleri vardır. Sözgelişi dünyanın pratikteki etkin süreçler içerisinde yansıtılması, toplumsal insanın etkinliğini içeren nesnel gerçekliğin kendi gelişme süreçleri içinde verilmesi toplumcu gerçekçiliğin(sosyalist gerçekçilik) vazgeçilmez bir özelliğidir; çünkü kendi yaratı yönteminden, yansıtma ilkesinden, nesnellik ve tarihsellikten vazgeçmez. İkinci değişmez özelliği yan-tutmadır, yani nesnel gerçekçiliğin dönüşüme uğramasındaki toplumsal belirtenlerin (öznenin) yanında olmasıdır." ( Aziz Çalışlar)
Bu terim her ne kadar ilk kez sosyalist bir ülkede SSCB’de kullanılsa da kökleri gerçekçi döneme dayanır. Terimin kullanılışı değil ama sosyalist gerçekçi yaratı yönteminin kendisi aslında ilk adımlarını çoktan atmıştır. Gerçekçiliğin bir kavram olarak kullanıldığı yıllar, işçi sınıfının tarih sahnesine çıktığı ve sınıf savaşımının keskinleştiği yıllara denk gelir. Özellikle bu kavramın ilk kez kullanıldığı Fransa’da yükselen toplumsal hareket dönemin sanat anlayışlarını ve sanatçılarını derinden etkilemiştir. Burjuvazinin Fransa’da hakimiyetini kurduğu bu dönemde işçi sınıfının gelişen muhalefeti egemen sınıfın koltuğunu sallamaya başlıyor dahası toplum bu yükselen hareket karşısında tarafsızlığını yitiriyordu. Sosyalist gerçekçilikten tarafsızlık ilkesiyle ayrılan gerçekçi sanat bu süreçte tarafsızlığını yitirmişti. Özellikle Paris Komünü, dönemin bir çok sanatçısının sosyalizmden yana olmasını sağlamıştır. Ekim devrimine gelinceye kadar da bir çok gerçekçi Marksist/Sosyalist örgütlerle bağ kurmuş ve sanat yapıtlarını da bu yönde şekillendirmiştir. Bu yüzden aslında gerçekçiliği sosyalist gerçekçilik ve eleştirel gerçekçilik olarak ikiye ayrılıncaya kadar bu iki anlayışın toplamı olarak görmek en sağlıklı bakış açısı olur.
Ekim devriminden sonra da devam eden sanatsal hareket kavramlaşmıştır; ve yeni kurulan bir sisteme uygun olarak yeniden şekillenmiştir. Sosyalist gerçekçilik de toplumsal gerçekliği açıklar ve yorumlar. Ancak bu yorumlama sadece taraflılıkta kendini göstermez ve sadece taraflı duruş sosyalist gerçekçiliğin karakteristik özelliği değildir. Çünkü sosyalist gerçekçilik bugünle sınırlı kalmayacaktır. "Gerçekçiler topluma bakıp da bunun özünü yansıtacak şekilde yazmak istedikleri zaman mevcut olan bir durum ve tipleri çiziyorlardı. Toplumcu gerçekçilik ise mevcut değerlerin, kurumların vb. göçmeye mahkum olduklarını bilir ve yeni bir şeyin doğmakta olduğunu gösterir… Radek’in kongredeki sözleri ile gerçekçilik(1934 Sovyet Yazarlar Birliği 1.Kongresi) çöken kapitalizmi ve onun çürüyen kültürünü yansıtmak değildir sadece. Aynı zamanda yeni bir toplumu ve yeni bir kültürü yaratabilecek sınıfın doğuşunu yansıtmaktır. Sosyalist gerçekçi eser, yazarın hayatta gördüğü ve eserinde yansıttığı çelişkilerin nereye varacağını belirten eserdir." (s.54 B.M)
Sosyalist gerçekçilik sanatı bir yansıtma olarak tanımlamaz sadece. Aslolan sanatın sınıf savaşımında ideolojik cepheyi tuttuğunu bilmesi ve burjuvaziye karşı emeğin saflarında toplumun bağrında filizlenen yeni dünyanın kurulması için savaşmasıdır.
Sadece sosyalist ülkelerde(proletarya diktatörlükleri) değil kapitalist sistemin geçerli olduğu ülkelerde de devrimci sanatçının yaratı yöntemidir. Hem sosyalist hem de kapitalist sistemde sosyalist gerçekçi kendini çeşitli biçimlerle ifade etmiştir. "Bütün büyük sosyalist gerçekçi sanatçıları düşünelim. Brecht, Neruda, Nazım Hikmet, Ritsos, Aragon, ya da Eisenstein, Wajda, Angelopulos, Siqueros, Surkov’un ne denli biçimsel zenginliklerle doludur yapıtları. Bunları söylememin nedeni sosyalist gerçekçiliğin biçimçiliğe ya da tek biçimliliğe indirgenmeyeceği, özünün buna elvermezliği. Ancak bu yapıtları ortak kılan başlıca biçimce özellik, doğal öğenin çarpıtılmaması, gerçekçi imgenin korunmasıdır. Buysa, yaşamın dış yüzeyle değil ama iç yüzeyle yani doğallıkla değil gerçeklikle bir benzerlik kurulmasıdır." (s48 Aziz Çalışlar)
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)